Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

दक्षिणदिशि सीतान्वेषण-आदेशः

Commissioning the Southern Search for Sītā

तत्र सर्वात्मना सीता मार्गितव्या विशेषतः।स हि देशस्तु वध्यस्य रावणस्य दुरात्मनः।।4.41.25।।राक्षसाधिपतेर्वासस्सहस्राक्षसमद्युतेः।

tatra sarvātmanā sītā mārgitavyā viśeṣataḥ |

sa hi deśas tu vadhyasya rāvaṇasya durātmanaḥ ||

rākṣasādhipater vāsaḥ sahasrākṣasamadyuteḥ |

Там Ситу следует искать всем существом, с особой тщательностью; ибо та страна — обитель Раваны, злонамеренного владыки ракшасов, достойного быть сражённым, сияющего блеском, подобным Индре.

tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय (locative adverb)
sarvātmanāwith all effort; wholly
sarvātmanā:
Karaṇa (करण)
TypeIndeclinable
Rootsarvātman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; अव्ययीभावार्थे प्रयोगः ‘सर्वेण आत्मना’ = wholly (instrumental used adverbially)
sītāSita
sītā:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsītā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
mārgitavyāmust be searched for
mārgitavyā:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootmṛg (धातु) + tavya (कृत्)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (to be searched)
viśeṣataḥespecially
viśeṣataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootviśeṣa (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb)
saḥthat
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (pronoun)
hiindeed; for
hi:
Sambandha/Emphasis (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle)
deśaḥregion; place
deśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tubut; and
tu:
Sambandha/Contrast (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
vadhyasyaof the one to be killed
vadhyasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootvadhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; विशेषणम् (of one fit to be slain)
rāvaṇasyaof Ravana
rāvaṇasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
durātmanaḥof the evil-minded (one)
durātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootdurātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘दुष्ट आत्मा यस्य’
rākṣasādhipateḥof the lord of demons
rākṣasādhipateḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootrākṣasa + adhipati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘राक्षसानाम् अधिपतिः’
vāsaḥdwelling; abode
vāsaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sahasrākṣa-samadyuteḥof him whose radiance equals Indra’s
sahasrākṣa-samadyuteḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootsahasrākṣa + samadyuti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; उपमान-तत्पुरुषः ‘सहस्राक्षस्य (इन्द्रस्य) समा द्युतिः यस्य’
S
Sītā
R
Rāvaṇa
R
Rākṣasas
I
Indra (Sahasrākṣa)

FAQs

Dharma is twofold: wholehearted effort to rescue the innocent (Sītā), and righteous punishment of grave wrongdoing (Rāvaṇa is called vadhya—deserving to be slain).

Sugriva identifies the likely region connected to Rāvaṇa’s domain and urges an intensified search for Sītā there.

Kāryaniṣṭhā (total commitment to the mission) combined with moral clarity about evil and justice.