Shloka 29

हनूमद्

दूत्यम् / Hanuman’s Mediation and Lakshmana’s Appeal to Sugriva

Devanagari script

इत्येवमुक्त्वा हनुमान् श्लक्ष्णं मधुरया गिरा।बभाषे सोऽभिगच्छेम सुग्रीवमिति राघवम्।।

Transliteration

ity evam uktvā hanumān ślakṣṇaṃ madhurayā girā | babhāṣe so 'bhigacchema sugrīvam iti rāghavam ||

Translation

Сказав так, Хануман мягким и сладостным голосом обратился к Рагхаве: «Пойдём, приблизимся к Сугриве».

Word by Word

• इति: thus
• इति: निपात
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपात (Quotative particle)

• एवम्: in this way
• एवम्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (Adverb)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: पूर्वकाल (Prior action)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (Absolutive/Gerund)

• हनुमान्: Hanuman
• हनुमान्: कर्ता
• Type: Noun
• Root: हनुमत् (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग

• श्लक्ष्णम्: gently
• श्लक्ष्णम्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: श्लक्ष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् क्रियाविशेषण-प्रयोग (adverbial accusative)

• मधुरया: sweet
• मधुरया: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: मधुर (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; qualifies गिरा

• गिरा: with speech/words
• गिरा: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: गिर्/गीर् (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग

• बभाषे: spoke
• बभाषे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भाष् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• सः: he
• सः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग

• अभिगच्छेम: let us go/should we go
• अभिगच्छेम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अभि-गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन, परस्मैपद

• सुग्रीवम्: to Sugriva
• सुग्रीवम्: कर्म/गति-लक्ष्य
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया, एकवचन, पुंलिङ्ग

• इति: thus
• इति: निपात
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपात

• राघवम्: Raghava (Rama)
• राघवम्: कर्म (Addressee/object of speech)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया, एकवचन, पुंलिङ्ग

Context

Hanuman, having spoken with sweet, gentle words said to the Raghavas, 'We will now go to Sugriva'.

Characters & Entities

• Hanumān
• Rāma (Rāghava)
• Sugrīva

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes maryādā in communication and action: gentle, respectful speech that leads to constructive steps and rightful alliance.

What is the narrative situation?

After reassuring them, Hanumān proposes the immediate next action—going to meet Sugrīva.

Which character virtue is emphasized?

Hanumān’s leadership through courteous speech and practical direction.