Shloka 14

Devanagari script

कोटीसहस्रैर्दशभिः श्रीमान्परिवृतस्तदा।वीरश्शतवलिर्नाम वानरः प्रत्यदृश्यत।।4.39.14।।

Transliteration

koṭīsahasrair daśabhiḥ śrīmān parivṛtas tadā |

vīraḥ śatavalī nāma vānaraḥ pratyadṛśyata || 4.39.14 ||

Translation

Тогда явился славный воин-ванара по имени Шатавали (Śatavalī), окружённый десятью тысячами коти ванар.

Word by Word

• कोटीसहस्रैः: by thousands of crores
• कोटीसहस्रैः: करण (Karaṇa/करणम्)
• Type: Noun
• Root: कोटि + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन (Plural); द्विगु-समासः—कोटीनां सहस्राणि (numeral compound: 'thousands of crores')

• दशभिः: by ten
• दशभिः: करण (Karaṇa/करणम्)
• Type: Adjective
• Root: दशन् (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक-प्रयोगे तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण (numeral adjective) कोटीसहस्रैः इत्यस्य

• श्रीमान्: glorious
• श्रीमान्: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: श्रीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषण (adjectival) वानरः/शतवलिः

• परिवृतः: surrounded
• परिवृतः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: परि√वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि-विशेषणरूपेण—'surrounded/accompanied'

• तदा: then
• तदा: कालाधिकरण (Time adjunct)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (temporal adverb: 'then')

• वीरः: hero/warrior
• वीरः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; शतवलिः इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन

• शतवलिः: Śatavali
• शतवलिः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शतवलि (प्रातिपदिक, नाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम (proper noun)

• नाम: named
• नाम: सम्बन्ध (Appositive marker)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: नाम-निपात (indeclinable particle indicating appellation: 'named/called')

• वानरः: monkey (chief)
• वानरः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता

• प्रत्यदृश्यत: appeared
• प्रत्यदृश्यत: क्रिया (Verb/आख्यात)
• Type: Verb
• Root: प्रति + √दृश् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद (Ātmanepada); अर्थः—'appeared/was seen'

Context

Then appeared the glorious warrior named Satavali, followed by ten thousand crore of monkeys.

Characters & Entities

• Śatavalī

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is dependable leadership: capable commanders present themselves with their forces to uphold a just alliance and fulfill pledged support.

What is the narrative situation?

A major vānara leader, Śatavalī, arrives with an enormous contingent as the army assembles for Rāma’s cause.

Which character virtue is emphasized?

Valor joined with loyalty—military strength is placed in service of a righteous objective.