Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

द्वादशः सर्गः — Rama’s Proof of Power, the First Duel, and the Identification Mark

Kishkindha Kanda, Sarga 12

ततोऽहं रूपसादृश्यान्मोहितो वानरोत्तम।नोत्सृजामि महावेगं शरं शत्रुनिबर्हणम्4.12.32।।

tato ’haṁ rūpa-sādṛśyān mohito vānarottama |

not-sṛjāmi mahā-vegaṁ śaraṁ śatru-nibarhaṇam || 4.12.32 ||

Поэтому, о лучший из обезьян, сбитый с толку вашим сходством, я не выпустил стремительную стрелу, разящую врагов.

tataḥtherefore/then
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse link)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formहेतौ/अनन्तर्ये अव्ययम् (then/therefore)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
rūpa-sādṛśyātdue to similarity of appearance
rūpa-sādṛśyāt:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक) + sādṛśya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी: ‘रूपस्य सादृश्यम्’), नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्
mohitaḥbewildered
mohitaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmuh (धातु) + ta (क्त-प्रत्यय)
Formकृदन्तः—क्त, पुल्लिङ्गे, प्रथमा-एकवचनम्; ‘अहम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
vānarottamaO best of monkeys
vānarottama:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः, सम्बोधन, पुल्लिङ्गे, एकवचनम्
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/Negator)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation)
utsṛjāmiI release/let loose
utsṛjāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootut + sṛj (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
mahā-vegamvery swift
mahā-vegam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + vega (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः, पुल्लिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘शरम्’ इति विशेषणम्
śaramarrow
śaram:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootśara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
śatru-nibarhaṇamenemy-destroying
śatru-nibarhaṇam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśatru (प्रातिपदिक) + nibarhaṇa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी: ‘शत्रूणां निबर्हणम्’), नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘शरम्’ इति विशेषणम्

'O distinguished monkey! you both are so similar in form that I was puzzled and did not release my swift arrow that could have destroyed the enemy.

R
Rāma
S
Sugrīva
V
Vālī (as enemy in context)
A
arrow (śara)

FAQs

Avoiding wrongful harm is dharma; even a justified goal cannot be pursued through uncertain, potentially unjust action.

Rāma states plainly that the resemblance caused hesitation, so he withheld the decisive shot.

Restraint (saṁyama) and care for an ally’s safety.