Next Verse

Shloka 1

Qualities of the Five Great Elements; Description of Sudarśana-dvīpa and Mount Meru

ऋषय ऊचुः । नदीनां पर्वतानां च नामधेयानि सर्वशः । तथा जनपदानां च ये चान्ये भूमिमाश्रिताः

ṛṣaya ūcuḥ | nadīnāṃ parvatānāṃ ca nāmadheyāni sarvaśaḥ | tathā janapadānāṃ ca ye cānye bhūmimāśritāḥ

Риши сказали: «Поведай нам полностью имена рек и гор, а также областей (джанапад) и прочих мест, что пребывают на земле».

ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
नदीनाम्of rivers
नदीनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
पर्वतानाम्of mountains
पर्वतानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
नामधेयानिnames, appellations
नामधेयानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामधेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
सर्वशःcompletely, in all respects
सर्वशः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/सम्पूर्णता-वाचक (in every way/entirely)
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (also)
जनपदानाम्of countries/regions
जनपदानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजनपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
येwho/which
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ये इति विशेष्यस्य विशेषणम्
भूमिम्earth, land
भूमिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आश्रिताःdwelling on, dependent on
आश्रिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-श्रि (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तरि; ‘residing/depending on’

The sages (Ṛṣayaḥ)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: ऋषय ऊचुः = ऋषयः + ऊचुः (विसर्ग-लोपः)। चान्ये = च + अन्ये। भूमिमाश्रिताः = भूमिम् + आश्रिताः (म् + आ सन्धिः)।

FAQs

The sages ask for a comprehensive listing of names—rivers, mountains, provinces (janapadas), and other earthly places.

It primarily signals a sacred-geographical and encyclopedic focus, setting up a catalog-style description of the world.

It reflects a disciplined pursuit of complete knowledge—seeking clarity, correct naming, and systematic understanding of the world.