Shloka 44

Description of the Pilgrimage to the Sacred Tīrthas

Kurukṣetra-yātrā-krama

Devanagari script

वंशमूलं समासाद्य स्रात्वा स्वं वंशमुद्दरेत् । कायशोधनके स्नात्वा शुद्धदेहो हरिं विशेत् ॥ ४४ ॥

Transliteration

vaṃśamūlaṃ samāsādya srātvā svaṃ vaṃśamuddaret | kāyaśodhanake snātvā śuddhadeho hariṃ viśet || 44 ||

Translation

Достигнув самого корня своего рода и омывшись там, человек возвышает и искупает собственную родовую линию. Омывшись в Каяшодхане (тиртхе очищения тела), с очищенным телом он входит к Хари (Вишну).

Word by Word

• वंशमूलम्: the root of the lineage
• वंशमूलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वंशमूल (प्रातिपदिक: वंश + मूल)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वंशस्य मूलम्)

• समासाद्य: having approached/reached
• समासाद्य: Purvakala (पूर्वकालिक-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-आ- सद् (धातु)
• Form: ल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष-अव्यय (gerund), अर्थः—समासादनं कृत्वा/प्राप्य

• स्रात्वा: having bathed
• स्रात्वा: Purvakala (पूर्वकालिक-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पाठे ‘स्रात्वा’ इति, अर्थतः ‘स्नात्वा’ (having bathed)

• स्वम्: one's own
• स्वम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘वंशम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• वंशम्: lineage
• वंशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वंश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• उद्दरेत्: should uplift/save
• उद्दरेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद्-धृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• कायशोधनके: in the body-purifying (place/tīrtha)
• कायशोधनके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कायशोधनक (प्रातिपदिक: काय + शोधनक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कायस्य शोधनकम्)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala (पूर्वकालिक-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• शुद्धदेहः: having a purified body
• शुद्धदेहः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शुद्धदेह (प्रातिपदिक: शुद्ध + देह)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (शुद्धः देहः यस्य)

• हरिम्: Hari (Viṣṇu)
• हरिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• विशेत्: should enter/attain
• विशेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Suta (narrating Narada Purana’s Uttara-Bhaga tirtha-mahatmya discourse)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Hari
• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that tīrtha-snāna is not merely physical cleansing: bathing at a lineage-root tīrtha and at Kāyaśodhana purifies the person and generates merit that uplifts one’s entire family line, culminating in eligibility to attain Hari.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

The verse links purification (śuddha-deha) with approaching Hari: ritual purity and sacred practice are presented as supportive steps that prepare the devotee for Vishnu-oriented attainment, reinforcing bhakti through disciplined tīrtha observance.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects Kalpa (ritual procedure) in practice—specifically tīrtha-snāna as a prescribed act for śuddhi (purification) and punya (merit), with an applied dharma outcome (lineage uplift and Hari-prāpti).