Shloka 1

The Procedure for Offering Piṇḍa (Funerary Rice-balls) — Gayā-māhātmya

Devanagari script

वसुरुवाच । श्रृणु मोहिनि वक्ष्यामि पुण्यं प्रेतशिलाभवम् । माहात्म्यं यत्र दत्वा तु पिंडान्पितॄन्समुद्धरेत् ॥ १ ॥

Transliteration

vasuruvāca | śrṛṇu mohini vakṣyāmi puṇyaṃ pretaśilābhavam | māhātmyaṃ yatra datvā tu piṃḍānpitṝnsamuddharet || 1 ||

Translation

Васу сказал: «Слушай, о Мохини. Я поведаю о священной заслуге, происходящей от Преташилы, — о величии того места, где, принося пинды, можно вознести и освободить предков».

Word by Word

• वसुः: Vasu
• वसुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन

• मोहिनि: O Mohinī
• मोहिनि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मोहिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• वक्ष्यामि: I will tell
• वक्ष्यामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन

• पुण्यम्: meritorious/sacred
• पुण्यम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण

• प्रेत-शिला-भवम्: arising from Pretaśilā
• प्रेत-शिला-भवम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रेत (प्रातिपदिक) + शिला (प्रातिपदिक) + भव (भू धातु, अण्/कृदन्त-प्रातिपदिक ‘भव’ = arising from)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (प्रेतशिलायाः भवम्)

• माहात्म्यम्: the greatness (account)
• माहात्म्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-सम्बन्ध (relative adverb: where)

• दत्वा: having given
• दत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): 'having given'

• तु: indeed/and
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधानार्थक-निपात

• पिण्डान्: rice-balls (piṇḍas)
• पिण्डान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन

• पितॄन्: the ancestors
• पितॄन्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन

• समुद्धरेत्: should uplift/deliver
• समुद्धरेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + उत् + हृ (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Speaker

Vasu

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Vasu
• Mohinī
• Pretaśilā
• Pitṛs (ancestors)
• Piṇḍa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It introduces the Pretaśilā-māhātmya and frames the tirtha as a powerful place where piṇḍa offerings performed with faith are said to uplift one’s pitṛs (ancestors).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though focused on ancestral rites, it reflects bhakti through śraddhā—reverent devotion expressed as sacred offering (dāna) and remembrance, aligning family duty with spiritual merit.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual application is implied: correct performance of piṇḍa-dāna/śrāddha belongs to Kalpa (Vedāṅga of ritual procedure), emphasizing place-based efficacy (tīrtha-māhātmya) and proper rite execution.