Previous Verse

Shloka 47

द्रौपदी-भीमसेनसंवादः

Draupadī–Bhīmasena Dialogue on Suffering, Kāla, and Daiva

भारत! कुन्तीकुमार! इनसे भी भारी दूसरे दुःख मुझपर आ पड़े हैं, उनका भी वर्णन करती हूँ, सुनो ।। युष्मासु प्रियमाणेषु दुःखानि विविधान्युत । शोषयन्ति शरीरं मे कि नु दु:ः:खमत: परम्‌,तुम सबके जीते-जी नाना प्रकारके कष्ट मेरे शरीरको सुखा रहे हैं, इससे बढ़कर दुःख और क्या हो सकता है?

yūṣmāsu priyamāṇeṣu duḥkhāni vividhāny uta | śoṣayanti śarīraṃ me ki nu duḥkham ataḥ param ||

«Хотя вы — мои возлюбленные — ещё живы, многообразные скорби иссушают само моё тело. Какая печаль может быть больше этой?»

युष्मासुamong you / while you (are present)
युष्मासु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Locative, Plural
प्रियमानॆषुbeing alive / thriving (lit. being dear/pleasing)
प्रियमानॆषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्रियमान (√प्री)
FormMasculine, Locative, Plural
दुःखानिsufferings
दुःखानि:
Karta
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Nominative, Plural
विविधानिvarious
विविधानि:
Karta
TypeAdjective
Rootविविध
FormNeuter, Nominative, Plural
उतalso / and
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
शोषयन्तिdry up / emaciate
शोषयन्ति:
TypeVerb
Root√शुष् (शोषयति)
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada, Active
शरीरम्body
शरीरम्:
Karma
TypeNoun
Rootशरीर
FormNeuter, Accusative, Singular
मेmy
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
किम्what?
किम्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
नुindeed / then (interrogative particle)
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु
दुःखम्suffering
दुःखम्:
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अतःthan this / from this
अतः:
TypeIndeclinable
Rootअतः
परम्greater / beyond
परम्:
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

K
Kuntī
K
Kuntīkumāras (sons of Kuntī / Pāṇḍavas)