Shloka 2
इन्द्रवृत्रयुद्धवर्णनम्
Indra–Vṛtra Conflict and the Adversaries’ Tapas-Targeting Counsel
लोमशजी कहते हैं--राजन्! इल्वलने महर्षिसहित उन राजाओंको आता जान मन्त्रियोंके साथ अपने राज्यकी सीमापर उपस्थित होकर उन सबका पूजन किया ।। तेषां ततो<सुरश्रेष्ठस्त्वातिथ्यमकरोत् तदा । सुसंस्कृतेन कौरव्य भ्रात्रा वातापिना यदा,कुरुनन्दन! उस समय असुरश्रेष्ठ इल्वलने अपने भाई वातापिका मांस राँधकर उसके द्वारा उन सबका आतिथ्य किया
lomaśa uvāca—rājan! ilvalena maharṣi-sahitaṃ tān rājñaḥ āyānto jñātvā mantribhiḥ saha sva-rājya-sīmni upasthāya teṣāṃ sarveṣāṃ pūjanaṃ kṛtam. teṣāṃ tataḥ asura-śreṣṭhaḥ tv ātithyam akarot tadā, su-saṃskṛtena kauravya bhrātrā vātāpinā yadā.
Ломаша сказал: «О царь! Когда Ильвала узнал, что те цари, сопровождаемые великими мудрецами, приближаются, он вместе с министрами вышел к границе своего царства и воздал почести всем. Затем этот первейший из асуров — о Каурав — оказал им “гостеприимство”, велев подать им своего брата Ватапи, искусно “приготовленного” как варёное мясо. Так, под видом почтения к гостям, он скрывал жестокий и коварный умысел».
लोगमश उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts true ātithya-dharma (righteous hospitality) with its counterfeit: outward honor can hide harmful intent. Ethical conduct is judged not merely by ritual forms of welcome but by inner motive and non-violence toward guests.
Ilvala learns that kings accompanied by sages are arriving. He goes to the frontier with ministers, honors them, and then offers hospitality by serving a dish made from his brother Vātāpi—setting up a deceitful and dangerous trap under the guise of welcoming guests.