Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya

तत्र विष्णु: प्रसादार्थ रुद्रमाराधयत्‌ पुरा । वरांश्व सुबहूँल्‍लेभे दैवतेषु सुदुर्लभान्‌,तदनन्तर त्रिभुवनविख्यात सुवर्णतीर्थकी यात्रा करे। वहाँ पूर्वकालमें भगवान्‌ विष्णुने रुद्रदेवकी प्रसन्नताके लिये उनकी आराधना की और उनसे अनेक देवदुर्लभ उत्तम वर प्राप्त किये

tatra viṣṇuḥ prasādārthaṁ rudram ārādhayat purā | varāṁś ca subahūn lebhe daivateṣu sudurlabhān | tad-anantaraṁ tribhuvana-vikhyāta-suvarṇa-tīrthakī yātrā kare |

Там, в древние времена, Вишну почитал Рудру, желая снискать его милость. И получил от него множество превосходных даров — даров, крайне труднодостижимых даже среди богов. Затем повествование обращается к паломничеству к прославленной Суварна-тиртхе, известной в трёх мирах, показывая, что и высочайшие ищут божественного благоволения через благоговейное служение.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
विष्णुःVishnu
विष्णुः:
Karta
TypeNoun
Rootविष्णु
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रसादार्थम्for (the sake of) favor/grace
प्रसादार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रसादार्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
रुद्रम्Rudra (Shiva)
रुद्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootरुद्र
FormMasculine, Accusative, Singular
आराधयत्worshipped / propitiated
आराधयत्:
TypeVerb
Rootआराध्
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular
पुराformerly, in olden times
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
वरान्boons
वरान्:
Karma
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सुबहून्very many
सुबहून्:
TypeAdjective
Rootसुबहु
FormMasculine, Accusative, Plural
लेभेobtained
लेभे:
TypeVerb
Rootलभ्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
दैवतेषुamong the gods / in divine matters
दैवतेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदैवत
FormNeuter, Locative, Plural
सुदुर्लभान्very hard to obtain
सुदुर्लभान्:
TypeAdjective
Rootसुदुर्लभ
FormMasculine, Accusative, Plural

घुलस्त्य उवाच

V
Viṣṇu
R
Rudra (Śiva)
S
Suvarṇa-tīrtha
T
Tribhuvana (three worlds)

Educational Q&A

Even the greatest seek success through humility and devoted worship; divine grace (prasāda) is approached through reverence, and rare attainments are portrayed as fruits of disciplined devotion rather than entitlement.

The text recalls an ancient episode where Viṣṇu propitiates Rudra to gain his favor and receives many rare boons; it then transitions toward the account of a pilgrimage to the widely renowned Suvarṇa-tīrtha.