Shloka 18
Kāmyake Arjuna-viyogaḥ — The Pandavas’ despondency in Kāmyaka during Arjuna’s absence
Devanagari script
भयात् त्रस्यसि यच्च त्वमाह्नयिष्यति मां पुनः । अक्षज्ञ इति तत् ते5हं नाशयिष्यामि पार्थिव,राजन! तुम जो इस भयसे डर रहे हो कि कोई द्यूतविद्याका ज्ञाता मनुष्य पुनः मुझे जूएके लिये बुलायेगा (उस दशामें पुनः पराजयका कष्ट देखना पड़ेगा)। तुम्हारे उस भयको मैं दूर कर दूँगा
Translation
«О царь! Ты дрожишь от страха, что знаток игры в кости вновь призовёт меня к игре, и тогда тебе снова придётся увидеть муку поражения. Этот твой страх я рассею».
Word by Word
भयात्from fear
भयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Ablative, Singular
त्रस्यसिyou fear/are frightened
त्रस्यसि:
Karta
TypeVerb
Rootत्रस्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
यत्that (which)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootत्वद्
FormNominative, Singular
आह्नयिष्यतिwill summon/call
आह्नयिष्यति:
TypeVerb
Rootआह्ना
FormFuture, Third, Singular, Parasmaipada
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
अक्षज्ञःa knower of dice (gambler/expert)
अक्षज्ञः:
Karta
TypeNoun/Adjective
Rootअक्षज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus/that (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
तेto you/for you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootत्वद्
FormGenitive/Dative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
नाशयिष्यामिI will destroy/remove
नाशयिष्यामि:
TypeVerb
Rootनश्
FormFuture, First, Singular, Parasmaipada
पार्थिवO king
पार्थिव:
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Vocative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
बृहदश्च उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes