Shloka 25
Sāvitrī-Upākhyāna: Dyumatsena’s Restoration and the Return to Kāmyaka
Conclusion
Devanagari script
गतास्तु दक्षिणामाशां ये वै वानरपुड्रवा: । आशावांस्तेषु काकुत्स्थ: प्राणानातों5भ्यधारयत्,जो प्रमुख वानर दक्षिण दिशाकी ओर गये थे, उन्हींसे सीताका वास्तविक समाचार मिलनेकी आशा बँधी हुई थी, इसीलिये व्यथित होनेपर भी श्रीरामचन्द्रजी अपने प्राणोंको धारण किये रहे
Translation
А на тех лучших обезьян, что ушли на юг, Какаутстха (Рама) возлагал надежду услышать подлинную весть о Сите; потому, хоть и терзался, он всё же удерживал жизнь в себе, ожидая известий.
Word by Word
गताःgone
गताः:
Karta
TypeAdjective
Rootगतम् (√गम्)
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
दक्षिणाम्southern
दक्षिणाम्:
TypeAdjective
Rootदक्षिणा
FormFeminine, Accusative, Singular
आशाम्direction/quarter
आशाम्:
Karma
TypeNoun
Rootआशा
FormFeminine, Accusative, Singular
येwho/which
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वैindeed/assuredly
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
वानरपुङ्गवाःchiefs/best of monkeys
वानरपुङ्गवाः:
Karta
TypeNoun
Rootवानरपुङ्गव
FormMasculine, Nominative, Plural
आशावान्hopeful
आशावान्:
TypeAdjective
Rootआशावन्त्
FormMasculine, Nominative, Singular
तेषुin them/among them
तेषु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
काकुत्स्थःRama (descendant of Kakutstha)
काकुत्स्थः:
Karta
TypeNoun
Rootकाकुत्स्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
प्राणान्life-breaths/life
प्राणान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Accusative, Plural
आत्मनःof himself
आत्मनः:
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
अभ्यधारयत्held up/sustained
अभ्यधारयत्:
TypeVerb
Rootअभि-√धृ
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes