Shloka 34
Sāvitrī’s Report and Nārada’s Prognosis (सावित्र्याख्यान—सत्यवान्-गुणवर्णनं तथा अल्पायुषः पूर्वसूचना)
अयश: पातसयित्वा मे मूर्थ्नि त्वं कुलपांसने । सकामा भव मे मातरित्युक्त्वा प्रसुरोद ह,भरत बड़े धर्मात्मा थे। वे माताकी बात सुनकर उससे बोले--“कुलकलंकिनी जननी! तूने धनके लोभमें पड़कर यह कितनी बड़ी क्रूरताका काम किया है? पतिकी हत्या की और इस कुलका विनाश कर डाला। "मेरे मस्तकपर कलंकका टीका लगाकर तू अपना मनोरथ पूर्ण कर ले।' ऐसा कहकर भरत फूट-फ़ूटकर रोने लगे
Mārkaṇḍeya uvāca: Ayaśaḥ pātasayitvā me mūrdhni tvaṁ kulapāṁsane | sakāmā bhava me mātarity uktvā prasuroda ha ||
Сказал Маркандея: «Осквернительница рода! Ты уже возложила на мою голову клеймо бесчестья; будь же довольна, мать». Сказав это, Бхарата разрыдался.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Adharma driven by greed brings collective ruin and lasting dishonor; the righteous response foregrounds moral clarity and grief over vengeance, acknowledging the weight of family-ethics (kula-dharma) and the tragic consequences of betrayal.
In Mārkaṇḍeya’s narration, Bharata addresses his mother as one who has defiled the lineage and says she may be ‘satisfied’ by placing disgrace upon his head; immediately after speaking, he breaks down and weeps, expressing the moral shock and sorrow caused by her wrongdoing.