Shloka 3
Brahmāstra-prayogaḥ: Daśagrīvasya Māyā-vadhaḥ
Rāma–Rāvaṇa Encounter under Illusion
Devanagari script
तेषां मध्ये महर्षीणां शृण्वतामनुशोचताम् । मार्कण्डेयमिदं वाक्यमब्रवीत् पाण्डुनन्दन:,महर्षिलोग भी पाण्डवोंपर आये हुए संकटको सुनते और उसके लिये बारंबार शोक प्रकट करते थे। उन्हींमेंसे मार्कण्डेयजीको लक्ष्य करके पाण्डुनन्दन युधिष्ठिरने इस प्रकार कहा
Translation
Среди великих риши, которые слушали и вновь и вновь скорбели о бедствии, постигшем Пандавов, сын Панду обратился к Маркандейе и сказал так:
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमध्य
FormNeuter, Locative, Singular
महर्षीणाम्of the great sages
महर्षीणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहर्षि
FormMasculine, Genitive, Plural
शृण्वताम्of (those) listening
शृण्वताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootश्रु (शृणोति)
FormPresent active participle, Masculine, Genitive, Plural
अनुशोचताम्of (those) lamenting
अनुशोचताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootअनु-शुच् (अनुशोचति)
FormPresent active participle, Masculine, Genitive, Plural
मार्कण्डेयम्Markandeya (sage)
मार्कण्डेयम्:
Karma
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय
FormMasculine, Accusative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Karta
TypeVerb
Rootब्रू (ब्रवीति)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
पाण्डु-नन्दनःson of Pandu (Yudhishthira)
पाण्डु-नन्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डुनन्दन
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes