Shloka 13
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
तस्मात् सर्वास्ववस्थासु सर्वदानानि पार्थिव | दातव्यानि द्विजातिभ्य: स्वर्गमार्गजिगीषया,मार्कण्डेय उवाच जपैम॑न्त्रैश्न होमैश्व स्वाध्यायाध्ययनेन च । नावं वेदमयीं कृत्वा तारयन्ति तरन्ति च मार्कण्डेयजीने कहा--राजन! ब्राह्मण जप, मन्त्र (पाठ), होम, स्वाध्याय और वेदाध्ययनके द्वारा वेदमयी नौकाका निर्माण करके दूसरोंको भी तारते हैं और स्वयं भी तर जाते हैं
tasmāt sarvāsv avasthāsu sarvadānāni pārthiva | dātavyāni dvijātibhyaḥ svargamārga-jigīṣayā || japair mantraiś ca homaiś ca svādhyāyādhyayanena ca | nāvaṁ vedamayīṁ kṛtvā tārayanti taranti ca ||
Маркандейя сказал: «Потому, о царь, при всяком жизненном положении и во всякое время тот, кто стремится одолеть путь к небесам, должен неизменно приносить дары дважды-рождённым (двиджа). Ибо посредством джапы, чтения мантр, огненных жертвоприношений (хома), самопостижения (свадхьяя) и изучения Вед брахманы создают “ладью, сотканную из Веды”; ею они переправляют других — и сами также переправляются.»
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
One should practice continual charity—especially toward the twice-born—as a dharmic means of attaining the heavenly path; and one should honor the Brāhmaṇas’ role as preservers of Vedic discipline, who through japa, mantra, homa, and study become a ‘Vedic boat’ that benefits both society and themselves.
Mārkaṇḍeya addresses a king and gives ethical instruction: he urges steady giving and highlights how Brāhmaṇas, by maintaining Vedic rites and learning, provide a salvific support to others while also securing their own spiritual passage.