Shloka 22
Pradyumna–Śālva Missile-Exchange at Saubha (Āraṇyaka Parva, Adhyāya 18)
Devanagari script
प्रद्युम्नोडयमुपायाति भीतस्त्यक्त्वा महाहवम् । धिगेनमिति वक्ष्यन्ति न तु वक्ष्यन्ति साथ्विति,“सब लोग यही कहेंगे--“यह प्रद्युम्म भयभीत हो महान् संग्राम छोड़कर भागा आ रहा है; इसे धिक््कार है।” उस अवस्थामें किसीके मुखसे मेरे लिये अच्छे शब्द नहीं निकलेंगे
Translation
Ваю сказал: «Прадьюмна возвращается в страхе, оставив великое сражение. Скажут: “Позор ему!”, а не скажут: “Хорошо!”»
Word by Word
प्रद्युम्नःPradyumna
प्रद्युम्नः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रद्युम्न
FormMasculine, Nominative, Singular
उदयम्rise; prosperity; ascent
उदयम्:
Karma
TypeNoun
Rootउदय
FormMasculine, Accusative, Singular
उपायातिcomes near; approaches
उपायाति:
TypeVerb
Rootउप-या
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
भीतःfrightened
भीतः:
TypeAdjective
Rootभीत
FormMasculine, Nominative, Singular
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
TypeIndeclinable
Rootत्यज्
FormAbsolutive (क्त्वा), Active
महाहवम्the great battle
महाहवम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहाहव
FormMasculine, Accusative, Singular
धिक्shame! fie!
धिक्:
TypeIndeclinable
Rootधिक्
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (एतद्)
FormMasculine, Accusative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
वक्ष्यन्तिthey will say
वक्ष्यन्ति:
TypeVerb
Rootवच्
FormFuture, Third, Plural, Parasmaipada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वक्ष्यन्तिthey will say
वक्ष्यन्ति:
TypeVerb
Rootवच्
FormFuture, Third, Plural, Parasmaipada
साधुwell; good; bravo
साधु:
TypeIndeclinable
Rootसाधु
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes