Shloka 16
इन्द्रप्रशंसा, दिव्योपकरणदानं, गन्धमादनसमागमश्च
Indra’s Commendation, Bestowal of Divine Insignia, and the Gandhamādana Reunion
Devanagari script
बध्यमानास्ततस्तैस्तु हयैस्तेन रथेन च । अगमन् प्रक्षयं केचिन्न्यवर्तन्त तथा परे,मेरे उन घोड़ों तथा उस दिव्य रथसे कुचल जानेके कारण भी कितने ही दानव मारे गये और बहुत-से युद्ध छोड़कर भाग गये
Transliteration
badhyamānās tatais tais tu hayais tena rathena ca | agaman prakṣayaṁ kecin nyavartanta tathā pare ||
Translation
Арджуна сказал: «Раздавленные и повергнутые теми самыми конями и той колесницей, многие данавы были преданы гибели; другие же, утратив мужество, повернули вспять и бежали с поля боя».
Word by Word
बध्यमानाःbeing bound/being crushed (pressed down)
बध्यमानाः:
Karta
TypeVerb
Rootबध् (धातु)
Formशानच् (वर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपद-प्रायः), पुं, प्रथमा, बहुवचन
ततस्तैःthereupon/then, by those
ततस्तैः:
TypeIndeclinable
Rootततस् + तैः
Formअव्यय 'ततस्' + सर्वनाम 'तैः' (तद्-प्रातिपदिक)
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
हयैःby the horses
हयैः:
Karana
TypeNoun
Rootहय
Formपुं, तृतीया, बहुवचन
तेनby that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
Formपुं/नपुं, तृतीया, एकवचन
रथेनby the chariot
रथेन:
Karana
TypeNoun
Rootरथ
Formपुं, तृतीया, एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अगमन्went/reached
अगमन्:
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलुङ् (अorist), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद
प्रक्षयम्destruction/ruin
प्रक्षयम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रक्षय
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
केचित्some (persons/beings)
केचित्:
Karta
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम) + चित्
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
न्यवर्तन्तturned back/withdrew
न्यवर्तन्त:
TypeVerb
Rootवृत् (धातु) (नि + आ + वृत्)
Formलङ् (imperfect), प्रथम, बहुवचन, आत्मनेपद
तथाthus/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
परेothers
परे:
Karta
TypeNoun
Rootपर
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
अजुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaH
horsesC
chariotD
DānavasVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes