Shloka 39
इन्द्रस्य पाण्डवैः समागमः
Indra’s Meeting with the Pāṇḍavas
शतशक्षापि गन्धर्वास्तथैवाप्सरसां गणा: । परिवार्योपतिष्ठन्त यथा देवा: शतक्रतुम्,विमानपर बैठे हुए कुबेरके पास कील-जैसी कानवाले तीव्र वेगशशाली विशालकाय सहसौरों यक्ष-राक्षस भी बैठे थे। जैसे देवता इन्द्रको घेरकर खड़े होते हैं, उसी प्रकार सैकड़ों गन्धर्व और अप्सराओंके गण कुबेरको सब ओरसे घेरकर खड़े थे
śataśaś cāpi gandharvāstathaivāpsarasāṁ gaṇāḥ | parivāryopatiṣṭhanta yathā devāḥ śatakratum ||
Вайшампаяна сказал: Сотни гандхарвов и также сонмы апсар стояли вокруг Куберы в служении — как боги окружают Шатакрату (Индру). Эта картина подчёркивает величие праведной власти: небесные существа собираются вокруг признанного ими владыки, принося служение и почести в стройном и гармоничном дворе.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ideal of ordered reverence: beings of a realm naturally gather around and serve the rightful lord, suggesting that authority grounded in cosmic order (and recognized merit) draws willing attendance rather than coercion.
Vaiśampāyana describes a splendid celestial assembly where Gandharvas and Apsarases stand around Kubera in attendance, likening the scene to the gods surrounding Indra.