Kubera’s Fivefold Nīti and Protection of the Pāṇḍavas (वैश्रवणोपदेशः)
विमलस्फाटिकाभानि पाण्डुरच्छदनैर्दधिजै: । कलहंसैरुपेतानि सारसाभिरुतानि च,पाण्डवोंने पर्वतीय शिखरोंपर बहुत-से ऐसे सरोवर देखे, जो निर्मल स्फटिकमणिके समान सुशोभित थे। उनमें सफेद पाँखवाले पक्षी कलहंस आदि विचरते तथा सारस कलरव करते थे। कमल और उत्पल-पुष्पोंसे संयुक्त उन सरोवरोंमें सुखद एवं शीतल जल भरा था
vaiśampāyana uvāca | vimalasphāṭikābhāni pāṇḍuracchadanair dadhijaiḥ | kalahamsair upetāni sārasābhir utāni ca ||
Вайшампаяна сказал: Пандавы увидели множество озёр на горных вершинах, сияющих, как безупречный хрусталь. Их посещали белокрылые птицы, такие как калахамса, и они оглашались криками журавлей сараса. Наполненные прохладной, приятной водой и украшенные лотосами и голубыми кувшинками, эти тихие воды даровали миг покоя среди их тяжёлых странствий — образ чистоты и сдержанности, отражающий дисциплинированную стойкость изгнанных героев.
वैशम्पायन उवाच
The verse foregrounds śauca (purity/clarity) and inner steadiness through an image of crystal-clear mountain lakes. In the exile narrative, such serene natural scenes function as ethical counterpoints to turmoil: the disciplined traveler learns to preserve calm, restraint, and clarity even while facing hardship.
As narrated by Vaiśampāyana, the Pāṇḍavas, during their forest exile, come upon many lakes on mountain heights. These waters shine like crystal and are animated by white-winged water-birds and the calls of cranes, suggesting a peaceful resting-place within their journey.