Shloka 5
Kṛṣṇasya asāṃnidhya-kāraṇaṃ — Śālva–Soubha-vṛttāntaḥ
Why Kṛṣṇa was absent; the Śālva and Saubha account
पुरी समन्ताद् विहिता सपताका सतोरणा । सचक्रा सहुडा चैव सयन्त्रखनका तथा,द्वारकापुरीमें सब ओर पताकाएँ फहरा रही थीं। ऊँचे-ऊँचे गोपुर वहाँ चारों दिशाओंमें सुशोभित थे। जगह-जगह सैनिकोंके समुदाय युद्धके लिये प्रस्तुत थे। सैनिकोंके आत्मरक्षापूर्वक युद्धकी सुविधाके लिये स्थान-स्थानपर बुर्ज बने हुए थे। युद्धोपयोगी यन्त्र वहाँ बैठाये गये थे; तथा सुरंगद्वारा नये-नये मार्ग निकालनेके काममें भी बहुत-से लोग जुटे हुए थे
purī samantād vihitā sapatākā satoraṇā | sacakrā sahuḍā caiva sayantra-khanakā tathā ||
Ваю сказал: «Город был укреплён со всех сторон — знамёна развевались, а ворота были увенчаны арками. Он был снабжён колёсными устройствами и защитными сооружениями, оснащён военными машинами; и также работали землекопы, прокладывая ходы, открывая туннели и новые проходы». Это описание подчёркивает бдительную готовность: городской порядок и общий долг выражены в дисциплинированной обороне, а не в безрассудной агрессии.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights rajadharma in practice: a well-ordered community safeguards itself through disciplined preparedness—fortifications, organized defenses, and strategic engineering—so that protection of people is ensured without descending into chaos or needless violence.
Vāyu describes a city’s defensive readiness: banners and gateways adorn the fortifications, while practical military measures—engines, protective works, and tunneling/excavation—are actively in place, indicating an imminent or anticipated conflict.