Shloka 7
Gaya’s Seven Aśvamedhas, Payoṣṇī Snāna, and the Śaryāti Sacrifice Locale
Lomaśa–Yudhiṣṭhira Dialogue
स्वयमुत्थापयामारसुर्देवा: सेन्द्रा युधिष्ठिर । तेषु तस्य मखाग्रयेषु गयस्य पृथिवीपते:,सात यूपोंमेंसे प्रत्येकके ऊपर सात-सात चषाल थे। युधिष्ठिर! उन यज्ञोंमें जो चमकते हुए सुवर्णमय यूप थे, उन्हें इन्द्र आदि देवताओंने स्वयं खड़ा किया था। राजा गयके उन उत्तम यज्ञोंमें इन्द्र सोमपान करके और ब्राह्मण बहुत-सी दक्षिणा पाकर हर्षोन्मत्त हो गये थे। ब्राह्मणोंने दक्षिणामें जो बहुसंख्यक धनराशि प्राप्त की थी, उसकी गणना नहीं की जा सकती थी
svayam utthāpayām āsuḥ devāḥ sendrā yudhiṣṭhira | teṣu tasya makhāgryeṣu gayasya pṛthivīpateḥ saptayūpeṣu pratyekaṃ sapta-sapta caṣālāḥ āsan | yudhiṣṭhira! teṣu yajñeṣu dīptān suvarṇamayān yūpān indrādayo devāḥ svayam eva samutthāpitavantaḥ | rājñaḥ gayasya teṣv uttameṣu yajñeṣu indraḥ somapānaṃ kṛtvā brāhmaṇāś ca bahudakṣiṇāṃ prāpya harṣonmattā abhavan | brāhmaṇair dakṣiṇāyāṃ prāptāyā bahusaṅkhyā dhanarāśeḥ gaṇanā na śakyate |
Ломаша сказал: «О Юдхиштхира, боги — во главе с Индрой — сами воздвигли жертвенные столбы для царя Гаи в его наивысших жертвоприношениях. На каждом из семи столбов было по семь caṣāla — сияющих наверший. В тех обрядах золотые yūpa сверкали, и были подняты божествами собственными руками. На превосходных жертвах царя Гаи Индра, испив Сому, и брахманы, получив обильную дакшину (dakṣiṇā), словно опьянели от радости. А груда богатств, полученная в качестве жертвенных вознаграждений, была столь велика, что ее нельзя было и сосчитать.»
लोगश उवाच
Educational Q&A
The passage elevates yajña and dāna as pillars of dharma: a righteous king’s lavish, properly conducted sacrifice supports the priestly order, pleases the gods, and generates immense merit—so much so that divine beings are portrayed as actively assisting.
Lomaśa recounts King Gaya’s extraordinary sacrifices: seven golden yūpas crowned with caṣālas are set up, the gods (led by Indra) themselves raise them, Indra drinks Soma, and the Brahmins receive such abundant dakṣiṇā that the wealth is beyond counting.