Shloka 18
Sātyaki’s Call for Intervention and Yudhiṣṭhira’s Vow-Bound Restraint (सात्यकिवाक्यं—धर्मराजस्य धैर्यनिश्चयः)
ततोडनिरुद्धो5प्यसिचर्मपाणि- महीमिमां धार्तराष्ट्रविसंज्ञै: । ह्वतोत्तमाड्रैन्निहतै: करोतु कीर्णा कुशैवेदिमिवाध्वरेषु,ढाल-तलवार लिये हुए वीरवर अनिरुद्ध भी, जैसे यज्ञोंमें कुशाओंद्वारा यज्ञकी वेदी ढक दी जाती है, उसी प्रकार युद्धमें सिर कटाकर मरे और अचेत पड़े हुए धृतराष्ट्रपुत्रोंद्ारा इस भूमिको ढक दें। गद, उल्मुक, बाहुक, भानु, नीथ, युद्धमें शूरवीर कुमार निशठ तथा रणभूमिमें प्रचण्ड पराक्रमी सारण और चारुदेष्ण--ये सब लोग अपने कुलके अनुरूप पराक्रम प्रकट करें
tato 'niruddho 'py asicarmapāṇir mahīm imāṃ dhārtarāṣṭra-visañjñaiḥ | hatottamāṅgair nihataiḥ karotu kīrṇāṃ kuśair vedim ivādhvareṣu ||
И тогда пусть даже Анируддха — с оружием в руках, с мечом и щитом — покроет эту землю сыновьями Дхритараштры, лежащими без чувств, с отсечёнными в бою головами, как в жертвенных обрядах алтарь устилают и покрывают травой куша. Этот образ обрамляет грядущую резню как мрачное переворачивание ритуального порядка: поле битвы становится алтарём, а павшие — страшным «покровом», разостланным по земле.
बलदेव उवाच
Educational Q&A
The verse uses a sacrificial metaphor to intensify the moral gravity of war: heroic duty is urged with uncompromising force, yet the comparison to a ritual altar highlights how battle can mimic sacred order while actually displaying its terrifying reversal—life becomes the offering and the earth the altar-covering.
Baladeva exhorts the Vṛṣṇi hero Aniruddha to fight with sword and shield so fiercely that the battlefield is carpeted with the fallen Kauravas (Dhṛtarāṣṭra’s sons), likening the spread of bodies to kuśa grass laid over a sacrificial altar.