Shloka 105

Kirmīra-rākṣasa-saṃgamaḥ (Encounter and Slaying of Kirmīra) | किर्मीरेण सह भीमसेनसमागमः

Devanagari script

तमभिद्र॒त्य संक्रुद्धो वेगेन महता बली । अग॒ह्नात्‌ पाणिना पार्णिं भीमसेनस्य राक्षस:,क्रोधमें भरे हुए उस बलवान राक्षसने बड़े वेगसे निकट जाकर अपने हाथसे भीमसेनका हाथ पकड़ लिया। भीमसेनके हाथका स्पर्श इन्द्रके वज्रके समान था। उनका शरीर भी वैसा ही सुदृढ़ था। राक्षसने भीमसेनसे भिड़कर उनके हाथको सहसा झटक दिया

Transliteration

tam abhidrutya saṅkruddho vegena mahatā balī | agahnāt pāṇinā pāṇiṃ bhīmasenasya rākṣasaḥ ||

Translation

Могучий ракшаса, разгоревшись гневом, с великой стремительностью ринулся вперёд и своей рукой схватил руку Бхимасены. Это был миг грубого, телесного столкновения: ярость толкает нападающего сдержать противника напрямую, испытать силу силой и открыть борьбу, где среди насилия должны устоять самообладание и праведный замысел.

Word by Word

• {'tam': 'him (accusative singular)', 'abhidrutya': 'having rushed toward

• charging at', 'saṅkruddhaḥ': 'enraged

• filled with anger', 'vegena': 'with speed

• by force of momentum', 'mahatā': 'great

• immense', 'balī': 'strong

• powerful (one possessing strength)', 'agahnāt': 'seized

• took hold of', 'pāṇinā': 'with (his) hand (instrumental)', 'pāṇim': 'hand (accusative)', 'bhīmasenasya': 'of Bhīmasena', 'rākṣasaḥ': 'the rākṣasa (demon/ogre-like being)'}

Speaker

राक्षस उवाच

Characters & Entities

• Rākṣasa
• Bhīmasena

Educational Q&A

What is the core teaching?

Uncontrolled anger (krodha) propels one into reckless aggression; true strength is not only bodily power but the capacity to act with purpose and restraint even in violent confrontation.

What is happening in the narrative?

A powerful rākṣasa, enraged, charges at Bhīmasena and physically grabs Bhīma’s hand, initiating a close-quarters contest of strength and signaling the escalation of the fight.