Saṃjaya’s Warning to Dhṛtarāṣṭra: Accountability, Alliance-Shift, and the Pāṇḍava Strategic Edge
राजन! पाण्डवलोग जब द्यूतक्रीड़ामें छले गये और हारकर वनमें जाने लगे, उस समय आप बच्चोंकी तरह बार-बार मुसकराकर अपनी प्रसन्नता प्रकट कर रहे थे ।।
sañjaya uvāca |
rājan! pāṇḍavāḥ yadā dyūtakrīḍāyāṁ chālitāḥ parājitāś ca vanaṁ gantum ārabdhāḥ, tadā tvaṁ bālakavad bhūyaḥ bhūyaḥ smayamānaḥ svāṁ prītīṁ prakaṭayasi ||
pravṛṣataḥ śaratrātān arjunasya śitān bahūn |
apy arṇavā viśuṣyeyuḥ kiṁ punar māṁsayonayaḥ ||
Санджая сказал: «О царь! Когда Пандавов обманули в игре в кости и, проиграв, они собирались уйти в лес, ты снова и снова улыбался, как ребёнок, открыто показывая своё довольство. Но когда Арджуна начнёт осыпать залпами бесчисленные острые стрелы, и океаны могут иссохнуть — что уж говорить о существах, рождённых из плоти!»
संजय उवाच
Gloating over injustice (the Pandavas being cheated and exiled) is morally corrosive and invites grave consequences; Sanjaya warns that the wrong done will return as overwhelming destruction in war, symbolized by Arjuna’s unstoppable arrow-volley.
Sanjaya rebukes Dhritarashtra for having shown childish delight when the Pandavas were tricked in the dice game and sent to the forest, and he foretells the devastating power of Arjuna in the coming conflict—so great that even oceans could ‘dry up,’ let alone mortal bodies.