Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum

Udyoga-parva 35

गोभि: पशुभिरश्वैश्व कृष्पा च सुसमृद्धया । कुलानि न प्ररोहन्ति यानि हीनानि वृत्तत:,जो कुल सदाचारसे हीन हैं, वे गौओं, पशुओं, घोड़ों तथा हरी-भरी खेतीसे सम्पन्न होनेपर भी उन्नति नहीं कर पाते

gobhiḥ paśubhir aśvaiś ca kṛṣpā ca susamṛddhayā | kulāni na prarohanti yāni hīnāni vṛttataḥ ||

Видура говорит: «Даже если семья владеет коровами, прочим скотом, конями и богатыми, зеленеющими полями, она не поднимается и не процветает по-настоящему, если ей недостаёт праведного поведения. Материальное изобилие не способно возместить утрату нравственной дисциплины и доброго характера».

गोभिःwith cows; by means of cows
गोभिः:
Karana
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Instrumental, Plural
पशुभिःwith livestock/animals
पशुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootपशु
FormMasculine, Instrumental, Plural
अश्वैःwith horses
अश्वैः:
Karana
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
कृष्याwith agriculture/cultivation
कृष्या:
Karana
TypeNoun
Rootकृषि
FormFeminine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सुसमृद्धयाwell-prosperous; richly endowed
सुसमृद्धया:
Karana
TypeAdjective
Rootसुसमृद्ध
FormFeminine, Instrumental, Singular
कुलानिfamilies/lineages
कुलानि:
Karta
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
प्ररोहन्तिgrow; prosper; rise
प्ररोहन्ति:
TypeVerb
Rootप्र + रुह्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
यानिwhich
यानि:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Plural
हीनानिdevoid of; lacking
हीनानि:
TypeAdjective
Rootहीन
FormNeuter, Nominative, Plural
वृत्ततःfrom conduct/behavior; in respect of conduct
वृत्ततः:
Apadana
TypeNoun
Rootवृत्त
FormNeuter, Ablative, Singular

विदुर उवाच

V
Vidura
K
kula (family/lineage)
G
go (cows)
P
paśu (livestock)
A
aśva (horses)
K
kṛṣi/kṛṣyā (agriculture)

Educational Q&A

True prosperity depends on vṛtta (ethical conduct). Wealth in cattle, livestock, horses, and fertile farming cannot make a lineage flourish if it lacks good character and disciplined behavior.

In Udyoga Parva, Vidura offers nīti (practical moral counsel) during the tense pre-war negotiations, emphasizing that social and familial stability rests on dharma rather than on material resources.