Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

उद्योगपर्व — अध्याय 33: धृतराष्ट्र-विदुर संवादः (विदुरनीतिः)

अनुबन्ध॑ च सम्प्रेक्ष्य विपाकं॑ चैव कर्मणाम्‌ । उत्थानमात्मनश्वैव धीर: कुर्वीत वा न वा,धीर मनुष्यको उचित है कि पहले कर्मोंका प्रयोजन, परिणाम तथा अपनी उन्नतिका विचार करके फिर काम आरम्भ करे या न करे

anubandhaṁ ca samprekṣya vipākaṁ caiva karmaṇām | utthānam ātmanaś caiva dhīraḥ kurvīta vā na vā ||

Видура говорит: Мудрый прежде должен рассмотреть цель и связанные последствия начинания, созревание плодов деяний и собственную способность к возрастанию; и лишь затем решать — приступать к делу или воздержаться.

अनुबन्धम्purpose/connection (intended consequence)
अनुबन्धम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनुबन्ध
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सम्प्रेक्ष्यhaving considered/observed well
सम्प्रेक्ष्य:
TypeVerb
Rootसम् + प्रेक्ष्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage as gerund)
विपाकम्result, fruition
विपाकम्:
Karma
TypeNoun
Rootविपाक
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
कर्मणाम्of actions/deeds
कर्मणाम्:
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Genitive, Plural
उत्थानम्rising up; effort; advancement
उत्थानम्:
Karma
TypeNoun
Rootउत्थान
FormNeuter, Accusative, Singular
आत्मनःof oneself
आत्मनः:
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
धीरःa wise/steadfast man
धीरः:
Karta
TypeAdjective
Rootधीर
FormMasculine, Nominative, Singular
कुर्वीतshould do/undertake
कुर्वीत:
TypeVerb
Rootकृ
FormVidhi-linga (optative), Present-system, Third, Singular, Parasmaipada
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
not
:
TypeIndeclinable
Root
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा

विदुर उवाच

V
Vidura