Shloka 8
तदनन्तर योग्यतानुसार सम्पूर्ण सेनाका समादर करके नरश्रेष्ठ राजा युधिष्ठिरने उन सैनिकोंको प्रस्थान करनेकी आज्ञा दी और सेना तथा सवारियोंसहित उन महामना नरेशोंको उत्तमोत्तम खाने-पीनेकी वस्तुएँ देनेकी आज्ञा दी। उनके साथ जो भी हाथी, घोड़े, मनुष्य और शिल्पजीवी पुरुष थे, उन सबके लिये भोजन प्रस्तुत करनेका आदेश दिया || ५-- ७॥।। अभिमन्यु बृहन्तं च द्रौपदेयांश्व॒ सर्वश: । धृष्टद्युम्नमुखानेतान् प्राहिणोत् पाण्डुनन्दन:,पाण्डुनन्दन युधिष्िरने धृष्टद्यम्मको आगे करके अभिमन्यु, बृहन्त तथा द्रौपदीके पाँचों पुत्र--इन सबको प्रथम सेनादलके साथ भेजा
tadanantaraṁ yogyatānusāraṁ sampūrṇa-senāyāḥ samādaraṁ kṛtvā naraśreṣṭho rājā yudhiṣṭhiraḥ tān sainikān prasthātuṁ ājñāpayām āsa; senā-sahita-savarībhis tān mahāmanāṁ nṛpān uttamottama-khānya-peyāni pradātum ājñāpayām āsa. teṣāṁ saha ye hastinaḥ aśvāḥ manuṣyāḥ śilpajīvinaś ca puruṣāḥ āsan, teṣāṁ sarveṣāṁ bhojanaṁ prastutam iti ādeśaṁ dadau. abhimanyuṁ bṛhantaṁ ca draupadeyāṁś ca sarvaśaḥ, dhṛṣṭadyumna-mukhān etān prāhiṇot pāṇḍunandanaḥ.
Затем, поступая по приличию и по мере должного, царь Юдхиштхира — лучший из людей — почтил всё войско и повелел воинам выступать. Он также распорядился снабдить тех царей великого духа, вместе с их ратями и верховыми, наилучшей пищей и питьём. Он велел приготовить провиант для всех, кто шёл с ними, — для слонов, коней, людей и даже для ремесленников и работных людей, живших своим мастерством. После этого сын Панду отправил во главе передового отряда Дхриштадьюмну, вместе с Абхиманью, Брихантою и всеми сыновьями Драупади.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma includes orderly conduct and compassionate provision: even in mobilization for war, Yudhiṣṭhira ensures respectful treatment and adequate food for all—kings, soldiers, animals, and working artisans—showing that ethical governance extends to logistics and care for every dependent.
Vaiśampāyana narrates that Yudhiṣṭhira authorizes the army’s departure, arranges excellent provisions for allied kings and their retinues (including animals and craftsmen), and then dispatches the first division with Dhṛṣṭadyumna leading, accompanied by Abhimanyu, Bṛhanta, and Draupadī’s five sons.