Shloka 24
Drupada’s Alarm and Inquiry Regarding Śikhaṇḍinī (द्रुपदस्य भय-विमर्शः)
Devanagari script
यदाह मां भवान् ब्रह्मन् सम्बन्धिवचनाद् वच: । अस्योत्तरं प्रतिवचो दूतो राज्ञे वदिष्यति,भरतश्रेष्ठ! तब राजा ट्रुपद प्रेमसे विनीत हो गये और इस प्रकार बोले--'ब्रह्मन्! आपने मेरे सम्बन्धीके कथनानुसार जो बात मुझे सुनायी है, इसका उत्तर मेरा दूत स्वयं जाकर राजाको देगा”
Translation
«О брахман, слова, которые ты сказал мне по слову моего родича, — мой ответ, моё возражение, посол донесёт царю.»
Word by Word
यत्what/that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
आहsaid
आह:
Karta
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormCommon, Accusative, Singular
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्रह्मन्O Brahmin
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
सम्बन्धि-वचनात्from (the) kinsman’s statement
सम्बन्धि-वचनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसम्बन्धिन् + वचन
FormNeuter, Ablative, Singular
वचःspeech/word
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस्
FormNeuter, Accusative, Singular
अस्यof this
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
उत्तरम्answer
उत्तरम्:
Karma
TypeNoun
Rootउत्तर
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतिवचःreply/counter-speech
प्रतिवचः:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिवचस्
FormNeuter, Accusative, Singular
दूतःmessenger
दूतः:
Karta
TypeNoun
Rootदूत
FormMasculine, Nominative, Singular
राज्ञेto the king
राज्ञे:
Sampradana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Dative, Singular
वदिष्यतिwill say
वदिष्यति:
TypeVerb
Rootवद्
FormSimple Future, 3, Singular, Parasmaipada
भरत-श्रेष्ठO best of the Bharatas
भरत-श्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरत + श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes