Shloka 2
Śikhaṇḍinī’s Marriage Arrangement and the Daśārṇa Envoy’s Accusation (शिखण्डिनी-विवाह-विप्रलम्भ-प्रसङ्गः)
Devanagari script
अपुत्रया मया राजन् सपत्नीनां भयादिदम् | कन्या शिखण्डिनी जाता पुरुषो वै निवेदिता,“राजन! पुत्ररहित होनेके कारण मैंने अपनी सौतोंके भयसे इस कन्या शिखण्डिनीके जन्म लेनेपर भी इसे पुत्र ही बताया
Transliteration
aputrayā mayā rājan sapatnīnāṃ bhayād idam | kanyā śikhaṇḍinī jātā puruṣo vai niveditā |
Translation
Бхишма сказал: «О царь, поскольку я была без сына и из страха перед своими соперницами-жёнами, когда родилась эта девочка, Шикхандини, я всё же объявила её мальчиком».
Word by Word
अपुत्रयाby me (being) sonless
अपुत्रया:
Karana
TypeAdjective
Rootअपुत्रा
FormFeminine, Instrumental, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Singular
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
सपत्नीनाम्of co-wives
सपत्नीनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसपत्नी
FormFeminine, Genitive, Plural
भयात्from fear
भयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Ablative, Singular
इदम्this (act/statement)
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
कन्याa girl
कन्या:
Karta
TypeNoun
Rootकन्या
FormFeminine, Nominative, Singular
शिखण्डिनीShikhaṇḍinī
शिखण्डिनी:
Karta
TypeProperNoun
Rootशिखण्डिनी
FormFeminine, Nominative, Singular
जाताwas born
जाता:
Karta
TypeVerb
Rootजन्
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
पुरुषःa son / male
पुरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootवै
निवेदिताwas reported/declared
निवेदिता:
Karta
TypeVerb
Rootनि + विद्
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaK
King (addressed as rājan)S
ShikhandiniC
co-wives (sapatnī)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes