Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

अम्बायाः तपोदीक्षा–रुद्रवर–आत्मदाहः

Amba’s Ascetic Vow, Rudra’s Boon, and Self-Immolation

ततो दशार्णाधिपते: प्रेष्या: सर्वा न्यवेदयन्‌ | विप्रलम्भं यथावृत्तं स च चुक्रोध पार्थिव:

tato daśārṇādhipateḥ preṣyāḥ sarvā nyavedayan | vipralambhaṃ yathāvṛttaṃ sa ca cukrodha pārthivaḥ ||

Затем все слуги владыки Дашарны донесли о случившемся в точности, как оно было: что совершено было обманное деяние. Услышав это, царь Дашарны вспыхнул гневом. Стих показывает, как нарушение доверия и чести, подтверждённое свидетелями, способно разжечь царскую ярость и запустить цепь нравственных и политических последствий.

ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
दशार्णाधिपतेःof the lord/king of Daśārṇa
दशार्णाधिपतेः:
TypeNoun
Rootदशार्णाधिपति
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रेष्याःfemale servants/maids
प्रेष्याः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रेष्य
FormFeminine, Nominative, Plural
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Nominative, Plural
न्यवेदयन्reported, informed
न्यवेदयन्:
TypeVerb
Rootअवेदयत् (√विद्/√वेद् caus. √विद्)
FormImperfect, Third, Plural, Parasmaipada
विप्रलम्भम्deceit, trick
विप्रलम्भम्:
Karma
TypeNoun
Rootविप्रलम्भ
FormMasculine, Accusative, Singular
यथाas, according to how
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
वृत्तम्what happened, the occurrence
वृत्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्त
FormNeuter, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
चुक्रोधbecame angry
चुक्रोध:
TypeVerb
Root√क्रुध्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
पार्थिवःthe king
पार्थिवः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Singular

दुपद उवाच

D
Daśārṇa (kingdom)
D
Daśārṇādhipati (king of Daśārṇa)
P
preṣyāḥ (female attendants/servants)

Educational Q&A

Deception (vipralambha) that violates trust and honor can rapidly escalate into anger and conflict; ethical lapses in diplomacy or marriage/political arrangements have consequences that spread beyond the immediate parties.

The attendants of the Daśārṇa ruler recount the events truthfully, describing the deception that occurred. On hearing their report, the Daśārṇa king becomes intensely angry, indicating a turning point toward retaliation or political tension.