Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

भीष्मधृतराष्ट्रसंवादः — पाण्डवबलप्रशंसा

Bhishma–Dhritarashtra Dialogue: Appraisal of Pandava Strength

एष चारिषु विक्रान्त: कर्म सत्पुरुषोचितम्‌ | कर्ता विमर्दे सुमहत्‌ त्वदर्थे पुरुषोत्तम:,पुरुषश्रेष्ठ सत्यवान्‌ शत्रुओंपर महान्‌ पराक्रम दिखाते हैं। ये युद्धमें तुम्हारे लिये श्रेष्ठ पुरुषोंके योग्य महान्‌ कर्म करेंगे

eṣa cāriṣu vikrāntaḥ karma satpuruṣocitam | kartā vimarde sumahat tvadarthe puruṣottamaḥ | puruṣaśreṣṭhaḥ satyavān śatrūṇām upari mahān parākramaṃ darśayiṣyati ||

Бхишма сказал: «Этот муж доблестен в боевом строю и совершает деяния, достойные благородных. В столкновении войны он совершит великие подвиги ради тебя, о лучший из людей. Как первейший муж, верный слову, он явит могучую доблесть над врагами».

eṣaḥthis (man)
eṣaḥ:
Karta
TypePronoun
Rootetad
FormMasculine, Nominative, Singular
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
ariṣuamong enemies
ariṣu:
Adhikarana
TypeNoun
Rootari
FormMasculine, Locative, Plural
vikrāntaḥvaliant, having advanced boldly
vikrāntaḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootvikrānta
FormMasculine, Nominative, Singular
karmadeed, action
karma:
Karma
TypeNoun
Rootkarman
FormNeuter, Accusative, Singular
satpuruṣocitambefitting a good/noble man
satpuruṣocitam:
Karma
TypeAdjective
Rootsatpuruṣa-ucita
FormNeuter, Accusative, Singular
kartādoer, performer
kartā:
Karta
TypeNoun
Rootkartṛ
FormMasculine, Nominative, Singular
vimardein the clash/battle
vimarde:
Adhikarana
TypeNoun
Rootvimarda
FormMasculine, Locative, Singular
sumahatvery great
sumahat:
Karma
TypeAdjective
Rootsu-mahat
FormNeuter, Accusative, Singular
tvadarthefor your sake
tvadarthe:
Adhikarana
TypeNoun
Roottvad-artha
FormMasculine, Locative, Singular
puruṣottamaḥbest of men
puruṣottamaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootpuruṣa-uttama
FormMasculine, Nominative, Singular
puruṣaśreṣṭhaḥforemost among men
puruṣaśreṣṭhaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootpuruṣa-śreṣṭha
FormMasculine, Nominative, Singular
satyavāntruthful
satyavān:
Karta
TypeAdjective
Rootsatyavat
FormMasculine, Nominative, Singular
śatruṣuamong enemies
śatruṣu:
Adhikarana
TypeNoun
Rootśatru
FormMasculine, Locative, Plural
apialso, even
api:
TypeIndeclinable
Rootapi
mahāngreat
mahān:
Karta
TypeAdjective
Rootmahat
FormMasculine, Nominative, Singular
parākramaḥvalor, prowess
parākramaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootparākrama
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
P
puruṣottama (addressed person)
Ś
śatravaḥ (enemies)

Educational Q&A

Noble action in war is framed as dharmic when it is satpuruṣocita (worthy of the good), grounded in satya (truthfulness/keeping one’s word), and directed toward rightful loyalty and duty.

Bhīṣma is commending a particular warrior’s character and battlefield capability, assuring the addressed leader that this person will perform great deeds in the coming conflict and overpower the enemies.