Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Bhīṣma’s Appraisal of Kaurava-Aligned Mahārathas

Warrior Roster and Motivations

भीमसेनादिभिर्गुप्तां सार्जुनैश्न महारथै: । धृष्टद्युम्नवशां दुर्गा सागरस्तिमितोपमाम्‌,अर्जुन और भीमसेन आदि महारथी उसकी रक्षा करते थे। वह दुर्गम सेना धृष्टद्युम्नके अधीन थी और प्रशान्त एवं स्थिर समुद्रके समान जान पड़ती थी

sañjaya uvāca |

bhīmasenādibhir guptāṃ sārjunaiś ca mahārathaiḥ |

dhṛṣṭadyumnavaśāṃ durgāṃ sāgarastimitopamām ||

Санджая сказал: То грозное войско было надёжно прикрыто Бхимасеной и другими великими воинами, среди них — Арджуной. Под началом Дхриштадьюмны оно казалось неприступным — спокойным, ровным и глубоким, как неподвижный океан, — словно сила, сдержанная дисциплиной перед грядущим столкновением.

भीमसेनादिभिःby Bhimasena and others
भीमसेनादिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootभीमसेनादि
FormMasculine, Instrumental, Plural
गुप्ताम्protected/guarded
गुप्ताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगुप्त (√गुप्)
FormFeminine, Accusative, Singular
that (her/it)
:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
अर्जुनैःby Arjuna(s)
अर्जुनैः:
Karana
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
महारथैःby great chariot-warriors
महारथैः:
Karana
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Instrumental, Plural
धृष्टद्युम्नवशाम्under the control of Dhrishtadyumna
धृष्टद्युम्नवशाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधृष्टद्युम्न-वश
FormFeminine, Accusative, Singular
दुर्गाम्the hard-to-assail (army/force)
दुर्गाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्गा
FormFeminine, Accusative, Singular
सागरस्तिमितोपमाम्like the calm and still ocean
सागरस्तिमितोपमाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसागर-स्तिमित-उपमा
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīmasena
A
Arjuna
D
Dhṛṣṭadyumna
A
army/host (senā)
O
ocean (sāgara)

Educational Q&A

The verse highlights disciplined strength under rightful command: true power is not mere aggression but organized protection, steadiness, and readiness—qualities essential for dharmic conduct in war.

Sañjaya describes a formidable army formation guarded by Bhīma, Arjuna, and other mahārathas, operating under Dhṛṣṭadyumna’s command, appearing calm and immovable like a still ocean.