Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

अग्निस्तुति, इन्द्रदर्शन, नहुष-भयवर्णन

Agni-hymn, discovery of Indra, and the Nahuṣa threat

सृष्टवा लोकांस्त्रीनिमान्‌ हव्यवाह प्राप्त काले पचसि पुनः समिद्ध: । त्वं सर्वस्य भुवनस्य प्रसूति- स्त्वमेवाग्ने भवसि पुन: प्रतिष्ठा,हव्यवाहन! आप ही सृष्टिके समय इन तीनों लोकोंको उत्पन्न करके प्रलयकाल आनेपर पुनः प्रज्वलित हो इन सबका संहार करते हैं। अग्ने! आप ही सम्पूर्ण विश्वके उत्पत्तिस्थान हैं और आप ही पुनः इसके प्रलयकालमें आधार होते हैं

sṛṣṭvā lokāṁs trīn imān havyavāha prāpta-kāle pacasi punaḥ samiddhaḥ | tvaṁ sarvasya bhuvanasya prasūtiḥ tvam evāgne bhavasi punaḥ pratiṣṭhā, havyavāhana ||

О Хавьяваха! В час творения ты породил эти три мира; и когда приходит назначенный срок, ты вновь разгораешься и пожираешь их в пору разрушения. О Агни! Ты — источник рождения всей вселенной, и в час конца ты один становишься её опорой вновь.

सृष्ट्वाhaving created
सृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootसृज्
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
त्रीन्three
त्रीन्:
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine, Accusative, Plural
इमान्these
इमान्:
TypeAdjective
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Plural
हव्यवाहO carrier of oblations (Agni)
हव्यवाह:
TypeNoun
Rootहव्यवाह
FormMasculine, Vocative, Singular
प्राप्तकालेwhen the time has come (at the due time)
प्राप्तकाले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्राप्तकाल
FormMasculine, Locative, Singular
पचसिyou cook / you ripen / you consume (burn)
पचसि:
TypeVerb
Rootपच्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
समिद्धःkindled, blazing
समिद्धः:
TypeAdjective
Rootसमिद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle) from सम्-इध्
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
सर्वस्यof all
सर्वस्य:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Genitive, Singular
भुवनस्यof the world/universe
भुवनस्य:
TypeNoun
Rootभुवन
FormNeuter, Genitive, Singular
प्रसूतिḥorigin, production, birth
प्रसूतिḥ:
TypeNoun
Rootप्रसूति
FormFeminine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
एवindeed, alone
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अग्नेO Agni
अग्ने:
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Vocative, Singular
भवसिyou are / you become
भवसि:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
प्रतिष्ठाsupport, foundation, resting-place
प्रतिष्ठा:
TypeNoun
Rootप्रतिष्ठा
FormFeminine, Nominative, Singular
हव्यवाहनO bearer of oblations (Agni)
हव्यवाहन:
TypeNoun
Rootहव्यवाहन
FormMasculine, Vocative, Singular

शल्य उवाच

Ś
Śalya
A
Agni
H
Havyavāha/Havyavāhana
T
three worlds (trailokya)