Previous Verse

Shloka 154

भीष्मसेनापत्याभिषेकः

Bhīṣma’s Appointment as Commander-in-Chief

इति श्रीमहा भारते उद्योगपर्वणि सैन्यनिर्याणपर्वणि युधिष्ठिरार्जुनसंवादे चतुष्पज्चाशदधिकशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमहा भारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत सैन्यनिर्याणपर्वमें युधिष्टिर-अजुनि- संवादविषयक एक सौ चौवनवाँ अध्याय पूरा हुआ

iti śrīmahābhārate udyogaparvaṇi sainyaniryāṇaparvaṇi yudhiṣṭhirārjunasaṃvāde catuṣpañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ |

Так, в почитаемой «Махабхарате», в «Удьйога-парве» — а именно в разделе о выступлении войск — завершается сто пятьдесят четвёртая глава, излагающая беседу Юдхиштхиры и Арджуны. (Это официальный колофон, отмечающий конец главы.)

इतिthus; so
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
श्रीauspiciousness; venerable (honorific)
श्री:
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Nominative, Singular
महाभारतेin the Mahabharata
महाभारते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहाभारत
FormNeuter, Locative, Singular
उद्योगपर्वणिin the Udyoga-parvan
उद्योगपर्वणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउद्योगपर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
सैन्यनिर्याणपर्वणिin the (sub-)parvan called 'Departure/March of the Army'
सैन्यनिर्याणपर्वणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसैन्यनिर्याणपर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
युधिष्ठिरार्जुनसंवादेin the dialogue of Yudhishthira and Arjuna
युधिष्ठिरार्जुनसंवादे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर-अर्जुन-संवाद
FormMasculine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
चतुष्पञ्चाशत्fifty-four
चतुष्पञ्चाशत्:
TypeNumeral
Rootचतुः-पञ्चाशत्
FormFeminine, Nominative, Singular
अधिकadditional; exceeding
अधिक:
TypeAdjective
Rootअधिक
FormNeuter, Nominative, Singular
शततमःhundredth
शततमः:
TypeAdjective
Rootशततम
FormMasculine, Nominative, Singular
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta
TypeNoun
Rootअध्याय
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशग्पायन उवाच

M
Mahābhārata
U
Udyoga Parva
S
Sainyaniryāṇa-parvan
Y
Yudhiṣṭhira
A
Arjuna

Educational Q&A

This line is a colophon rather than a teaching-verse: it frames the ethical setting by locating the discourse within the war-preparation context and identifying it as a Yudhiṣṭhira–Arjuna dialogue, signaling that dharma is being deliberated amid impending conflict.

The chapter concludes. The text formally states that, within Udyoga Parva and the Sainyaniryāṇa section (the mobilization of armies), the 154th chapter—centered on the conversation between Yudhiṣṭhira and Arjuna—has ended.