Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

Udyoga Parva, Adhyāya 148: Vāsudeva’s Report—Mobilization and the Nīti Sequence

Sāma–Bheda–Daṇḍa

क्षमा तितिक्षा दम आर्जवं च सत्यव्रतत्वं श्रुतमप्रमाद: । भूतानुकम्पा हानुशासनं च युधिष्टिरे राजगुणा: समस्ता:,'क्षमा, सहनशीलता, इन्द्रियसंयम, सरलता, सत्यपरायणता, शास्त्रज्ञान, प्रमादशून्यता, समस्त प्राणियोंपर दयाभाव तथा गुरुजनोंके अनुशासनमें रहना आदि समस्त राजोचित गुण युधिष्ठिरमें विद्यमान हैं

kṣamā titikṣā dama ārjavaṃ ca satyavratatvaṃ śrutam apramādaḥ | bhūtānukampā hānuśāsanaṃ ca yudhiṣṭhire rājaguṇāḥ samastāḥ ||

Ваю-дева сказал: «Снисхождение, терпеливая выносливость, самообуздание, прямота, неуклонный обет истины, знание священных учений, отсутствие беспечности, сострадание ко всем существам и жизнь под наставлением старших и учителей — о Юдхиштхира, все эти царские добродетели собраны в тебе воедино».

क्षमाforbearance, forgiveness
क्षमा:
Karta
TypeNoun
Rootक्षमा
FormFeminine, Nominative, Singular
तितिक्षाendurance, patience
तितिक्षा:
Karta
TypeNoun
Rootतितिक्षा
FormFeminine, Nominative, Singular
दमःself-control
दमः:
Karta
TypeNoun
Rootदम
FormMasculine, Nominative, Singular
आर्जवम्straightforwardness, honesty
आर्जवम्:
Karta
TypeNoun
Rootआर्जव
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सत्यव्रतत्वम्being devoted to a vow of truthfulness
सत्यव्रतत्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्यव्रतत्व
FormNeuter, Nominative, Singular
श्रुतम्learning, scriptural knowledge
श्रुतम्:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुत
FormNeuter, Nominative, Singular
अप्रमादःvigilance, freedom from negligence
अप्रमादः:
Karta
TypeNoun
Rootअप्रमाद
FormMasculine, Nominative, Singular
भूतानुकम्पाcompassion toward living beings
भूतानुकम्पा:
Karta
TypeNoun
Rootभूतानुकम्पा
FormFeminine, Nominative, Singular
अनुशासनम्discipline, obedience (to instruction)
अनुशासनम्:
Karta
TypeNoun
Rootअनुशासन
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
युधिष्ठिरेin Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Locative, Singular
राजगुणाःkingly virtues
राजगुणाः:
Karta
TypeNoun
Rootराजगुण
FormMasculine, Nominative, Plural
समस्ताःall, entire
समस्ताः:
TypeAdjective
Rootसमस्त
FormMasculine, Nominative, Plural

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
Y
Yudhiṣṭhira

Educational Q&A

True kingship is grounded in inner discipline and moral excellence: forgiveness, endurance, self-restraint, integrity, truthfulness, scriptural learning, vigilance, compassion, and respectful obedience to wise guidance.

Vāyu-deva addresses Yudhiṣṭhira and enumerates the qualities that make him fit for righteous rule, presenting him as an embodiment of ideal royal virtues in the Udyoga Parva’s ethical deliberations before the great conflict.