Shloka 12

Udyoga Parva, Adhyāya 148: Vāsudeva’s Report—Mobilization and the Nīti Sequence

Sāma–Bheda–Daṇḍa

Devanagari script

यवीयांसं तत: पूरं पुत्र स्‍्ववशवर्तिनम्‌ । राज्ये निवेशयामास विधेयं नृपसत्तम:

Transliteration

yavīyāṁsaṁ tataḥ pūraṁ putra svavaśavartinam | rājye niveśayāmāsa vidheyaṁ nṛpasattamaḥ ||

Translation

Тогда лучший из царей возвёл на престол своего младшего сына Пуру — послушного и всецело находившегося под отцовским руководством. Этим утверждается дхармический принцип правления: власть вверяют тому, кто дисциплинирован, повинуется праведному повелению и способен хранить порядок царства.

Word by Word

• यवीयांसम्: younger
• यवीयांसम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: युवन् (यवीयस्-)
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• ततः: then/thereafter
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• पूरम्: Pura (name of a person)
• पूरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पूर
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• पुत्रम्: son
• पुत्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पुत्र
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• स्ववशवर्तिनम्: obedient/under (his) control
• स्ववशवर्तिनम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: स्ववशवर्तिन्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• राज्ये: in the kingdom/on the throne
• राज्ये: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: राज्य
• Form: Neuter, Locative, Singular

• निवेशयामास: installed/placed (as ruler)
• Type: Verb
• Root: नि-विश् (causative: निवेशय-)
• Form: Perfect (periphrastic), Third, Singular

• विधेयम्: compliant/obedient
• विधेयम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: विधेय
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• नृपसत्तमः: the best of kings
• नृपसत्तमः: Karta
• Type: Noun
• Root: नृपसत्तम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

• Vāyudeva
• Pūru
• the king (nṛpasattamaḥ)
• kingdom/throne (rājya)