उद्योगपर्व — अध्याय १४० (कृष्णेन कर्णं प्रति पाण्डवबल-वैशिष्ट्यप्रदर्शनम्) / Udyoga Parva, Chapter 140
Krishna’s appraisal of Pandava advantage and war portents
चैद्यश्न चेकितानश्रु शिखण्डी चापराजित: । इन्द्रगोपकवर्णाश्व॒ केकया भ्रातरस्तथा । इन्द्रायुधसवर्णश्र॒ कुन्तिभोजो महामना:,माधव! जनार्दन! जिनके सहायक महारथी भीम, नकुल, सहदेव, द्रौपदीके पाँचों पुत्र, पांचालराजकुमार धृष्टद्युम्न, महारथी सात्यकि, उत्तमौजा, युधामन्यु, सोमक-वंशी सत्यधर्मा, चेदिराज धृष्टकेतु, चेकितान, अपराजित वीर शिखण्डी, इन्द्रगोपके समान वर्णवाले पाँचों भाई केकय-राजकुमार, इन्द्रधनुषके समान रंगवाले महामना कुन्तिभोज, भीमसेनके मामा महारथी श्येनजित्, विराटपुत्र शंख तथा अक्षयनिधिके समान आप हैं, उन्हीं युधिष्ठिरके अधिकारमें यह सारा भूमण्डल तथा कौरव-राज्य रहेगा
caidyaś ca cekitānaś ca śikhaṇḍī cāparājitaḥ | indragopakavarṇāś ca kekayā bhrātaras tathā | indrāyudhasavarṇāś ca kuntibhojo mahāmanāḥ |
Карна сказал: «На их стороне — князь Чеди Дхришта-кету и Чекитана; и Шикханди, непобедимый в битве; и братья Кекая, чьи кони по цвету подобны насекомому индрагопа; и великодушный Кунтибходжа, сияющий, как радуга Индры. Когда такие могучие союзники поддерживают Юдхиштхиру, утверждаются и перевес сил, и нравственное право на верховную власть: земля и царство Куру мыслятся как переходящие под его законное владычество».
कर्ण उवाच
The verse underscores how political legitimacy and the prospect of victory are argued through the presence of righteous, capable allies. In the Udyoga context, enumerating supporters is not mere boasting: it frames sovereignty as tied to dharma-backed strength and collective commitment.
Karna is listing prominent warriors aligned with Yudhiṣṭhira’s side—Cedi’s leader, Cekitāna, Śikhaṇḍī, the Kekaya princes, and Kuntibhoja—using vivid color-epithets to heighten their martial aura. The catalogue functions as strategic rhetoric in the pre-war negotiations and assessments of force.