Shloka 38
उद्योगपर्व अध्याय १३३ — संजये मातृउपदेशः
Udyoga Parva Adhyaya 133 — A Mother’s Counsel to Saṃjaya
यो वै कश्चिदिहाजात: क्षत्रिय: क्षत्रकर्मवित् । भयाद् वृत्तिसमीक्षो वा न नमेदिह कस्यचित्,इस जगतमें जो कोई भी क्षत्रिय उत्पन्न हुआ है और क्षत्रियधर्मको जाननेवाला है, वह भयसे अथवा आजीविकाकी ओर दृष्टि रखकर भी किसीके सामने नतमस्तक नहीं हो सकता
yo vai kaścid ihājātaḥ kṣatriyaḥ kṣatrakarmavit | bhayād vṛttisamīkṣo vā na named iha kasyacit ||
Кто родился здесь кшатрием и поистине знает кшатрийское дело, тот не может склонить голову ни перед кем в этом мире — ни от страха, ни даже ради пропитания. Целостность кшатрия мерится непоколебимой честью: ни выживание, ни выгода, ни угрозы не купят покорности, нарушающей дхарму.
पुत्र उवाच
Educational Q&A
A true kṣatriya, one who knows his ordained duty, must not abase himself out of fear or for material maintenance; dharma and honor are not to be traded for safety or gain.
In the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, the speaker (the son) articulates a strict ideal of kṣatriya conduct, emphasizing uncompromising dignity and refusal to submit under pressure or temptation.