Shloka 53
उद्योगपर्व (अध्याय १२९) — केशवस्य वैभवप्रदर्शनम् / Krishna’s Theophanic Display in the Kuru Assembly
Devanagari script
प्रधर्षयन् महाबाहुं कृष्णमक्लिष्टकारिणम् | पतड्रोे5ग्निमिवासाद्य सामात्यो न भविष्यसि,अनायास ही महान् पराक्रम करनेवाले महाबाहु भगवान् श्रीकृष्णका तिरस्कार करनेपर तुम अपने मन्त्रियोंसहित उसी प्रकार नष्ट हो जाओगे, जैसे पतंग आगमें पड़कर भस्म हो जाता है
Translation
Если ты дерзнёшь унизить и оскорбить Кришну, могучерукого, совершающего великие деяния без усилия, то ты вместе со своими советниками погибнешь, как мотылёк, влетевший в огонь и обращённый в пепел.
Word by Word
प्रधर्षयन्insulting/assailing
प्रधर्षयन्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-धृष्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
महाबाहुम्the mighty-armed (one)
महाबाहुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Accusative, Singular
कृष्णम्Krishna
कृष्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Accusative, Singular
अक्लिष्टकारिणम्the unwearied doer / one who acts without strain
अक्लिष्टकारिणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअक्लिष्टकारिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
पतङ्गःa moth
पतङ्गः:
Karta
TypeNoun
Rootपतङ्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
अग्निम्fire
अग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
आसाद्यhaving approached/attained
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआ-√सद्
Formक्त्वा-अव्यय (gerund), Parasmaipada (usage)
सामात्यःtogether with (your) ministers
सामात्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootसामात्य
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
भविष्यसिyou will be / you will remain
भविष्यसि:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (लृट्), 2nd, Singular, Parasmaipada
Speaker
विदुर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes