Shloka 16
धन-निरुक्ति तथा गालवस्य गुरुदक्षिणा-प्रसङ्गः
Etymology of Wealth and the Gurudakṣiṇā Predicament of Gālava
Devanagari script
तदायुष्मन् खगपते यथेष्टं गम्पतामित: । न च ते गर्हणीयाहं गर्हितव्या: स्त्रियः क्वचित्
Translation
Нарада сказал: «Итак, о благословенный владыка птиц, ступай отсюда туда, куда пожелаешь. И не следует тебе более порицать меня; да и не только меня — никогда не подобает поносить какую бы то ни было женщину.»
Word by Word
तत्that (instruction/statement)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
आयुष्मन्O long-lived one / sir
आयुष्मन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआयुष्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
खगपतेO lord of birds
खगपते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootखगपति
FormMasculine, Vocative, Singular
यथाas / according to
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
इष्टम्desired (place/way)
इष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootइष्ट
FormNeuter, Accusative, Singular
गम्go
गम्:
Karta
TypeVerb
Rootगम्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
पताम्fly
पताम्:
Karta
TypeVerb
Rootपत्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
इतःfrom here
इतः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootइतः
नnot
न:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootच
तेof you / for you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootत्वद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
गर्हणीयम्to be censured / blameworthy
गर्हणीयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगर्हणीय
FormNeuter, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormMasculine/Feminine, Nominative, Singular
गर्हितव्याto be censured / blameworthy
गर्हितव्या:
Karma
TypeAdjective
Rootगर्हितव्य
FormFeminine, Nominative, Plural
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Nominative, Plural
क्वचित्ever / anywhere / at any time
क्वचित्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्वचित्
Speaker
नारद उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes