Shloka 18
परिवर्तसहस्राणि कामभोज्यानि गालव । द्विजश्रेष्ठ! इसी दिशामें धाम नामसे प्रसिद्ध सत्यवादी महात्मा मुनि श्रीगंगामहाद्वारकी रक्षा करते हैं। उनकी मूर्ति, आकृति तथा संचित तपस्याका परिमाण किसीको ज्ञात नहीं होता है। गालव! वे सहस्रों युगान््तकालतककी आयु इच्छानुसार भोगते हैं ।। यथा यथा प्रविशति तस्मात् परतरं नर:,द्विजश्रेष्ठ! मनुष्य ज्यों-ज्यों गंगामहाद्वारसे आगे बढ़ता है, वैसे-ही-वैसे वहाँकी हिमराशिमें गलता जाता है। विप्रवर गालव! साक्षात् भगवान् नारायण तथा विजयशील अविनाशी महात्मा नरको छोड़कर दूसरा कोई मनुष्य पहले कभी गंगामहाद्वारसे आगे नहीं गया है। इसी दिशामें कैलासपर्वत है, जो कुबेरका स्थान बताया गया है
parivartasahasrāṇi kāmabhojyāni gālava | dvijaśreṣṭha! asyāṃ diśi dhāma nāma prasiddhaḥ satyavādī mahātmā muniḥ śrīgaṅgāmahādvārasya rakṣāṃ karoti | tasya mūrtiḥ ākṛtiś ca saṃcita-tapasaḥ parimāṇaṃ ca kasyacid na jñāyate | gālava! sa sahasra-yugānta-kāla-paryantām āyuḥ yathākāmam bhuṅkte || yathā yathā praviśati tasmāt parataraṃ naraḥ, dvijaśreṣṭha! manuṣyo yathā yathā gaṅgāmahādvārāt agre vardhate, tathā tathā tatra himarāśau vilīyate | vipravara gālava! sākṣād bhagavān nārāyaṇaḥ vijayaśīlo ’vināśī mahātmā naraś ca vinā anyaḥ kaścid manuṣyaḥ pūrvaṃ kadācit gaṅgāmahādvārāt parataḥ na gataḥ | asyāṃ diśi kailāsaparvataḥ, yaḥ kuberasya sthānam iti kathitaḥ |
Юпарна сказал: «О Галава (Gālava), лучший из дважды-рождённых! В этом самом направлении пребывает прославленный мудрец по имени Дхаман (Dhāman) — правдоречивый, великий духом, — охраняющий Великие Врата Ганги (Gaṅgā). Никто не знает его истинного облика, его вида, ни меры накопленных им подвигов аскезы. О Галава, он по своей воле наслаждается жизнью, простирающейся до конца тысяч мировых эпох. И, о лучший из брахманов, чем дальше человек дерзает идти за Великие Врата Ганги, тем сильнее он там растворяется среди громад снегов. О Галава, первейший из брахманов: кроме самого Господа Нараяны (Nārāyaṇa) и Нары (Nara) — вечно победоносного, нетленного, великого духом, — ни один иной человек никогда не проходил далее Великих Врат Ганги. В этом же направлении лежит гора Кайласа (Kailāsa), слывущая обителью Куберы (Kubera).»
युपर्ण उवाच
Educational Q&A
The passage underscores the ethical and spiritual principle that truthfulness and austerity (satyavāda and tapas) generate a power that even defines sacred boundaries. It also teaches human limitation: certain realms are not accessible by ordinary effort or ambition, but only by divine or supra-human status (Nara–Nārāyaṇa).
Yuparṇa describes a northern sacred route: a truth-speaking sage named Dhāman guards the ‘great gateway’ of the Gaṅgā. Beyond that threshold, ordinary humans cannot proceed—those who try are said to melt away in the snowy expanse. Only the divine pair Nara and Nārāyaṇa have gone beyond, and further in that direction lies Mount Kailāsa, associated with Kubera.