Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Vāmadeva’s Rājadharma: Norm-Setting, Counsel, and the Prevention of Rāṣṭra-Vināśa (वामदेव-प्रोक्तं राजधर्मम्)

अग्राम्यचरितां वृत्ति यो न सेवेत नित्यदा | जितानामजितानां च क्षत्रधर्मादपैति सः

agrāmyacaritāṁ vṛttiṁ yo na seveta nityadā | jitānām ajitānāṁ ca kṣatradharmād apaiti saḥ ||

Вамадева сказал: Тот, кто не держится постоянно утончённого, не грубого образа поведения, принятого у людей воспитанных, и кто, имея дело с побеждёнными или непобеждёнными, заставляет их отступать от установленных норм, тот отходит от дхармы кшатрия. В нравственном смысле долг кшатрия поддерживается не одной лишь силой, но дисциплиной поведения и охранением правых норм даже по отношению к противнику.

अग्राम्यचरिताम्a conduct not rustic (i.e., noble conduct)
अग्राम्यचरिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअग्राम्यचरिता
FormFeminine, Accusative, Singular
वृत्तिम्conduct; mode of life
वृत्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
सेवेतshould practice; should resort to
सेवेत:
TypeVerb
Rootसेव्
FormVidhi-linga, Optative, 3rd, Singular, Atmanepada
नित्यदाalways
नित्यदा:
TypeIndeclinable
Rootनित्यदा
जितानाम्of the conquered/defeated
जितानाम्:
TypeAdjective
Rootजित
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
अजितानाम्of the unconquered/undefeated
अजितानाम्:
TypeAdjective
Rootअजित
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
क्षत्रधर्मात्from kshatriya-duty
क्षत्रधर्मात्:
Apadana
TypeNoun
Rootक्षत्रधर्म
FormMasculine, Ablative, Singular
अपैतिdeparts; falls away
अपैति:
TypeVerb
Rootअप + इ
FormLat, Present, 3rd, Singular, Parasmaipada
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular

वामदेव उवाच

V
Vāmadeva

Educational Q&A

A kṣatriya’s dharma depends on disciplined, cultured conduct and on maintaining rightful norms in society; abandoning refined behavior and disrupting established codes—whether for the defeated or the undefeated—constitutes a fall from kṣatriya-duty.

In the Śānti Parva’s instruction on dharma and governance, the sage Vāmadeva lays down a criterion for true kṣatriya conduct: constant adherence to dignified behavior and the upholding of proper customary discipline for all parties, not only for one’s own side.