Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Yogakṣema, Purohita, and the Mucukunda–Vaiśravaṇa Dialogue (योगक्षेम–पुरोहित–मुचुकुन्दवैश्रवणसंवादः)

यत्रादृष्टं भयं ब्रह्म प्रजानां शमयत्युत । दृष्टं च राजा बाहुभ्यां तद्‌ राज्यं सुखमेधते

yatrādṛṣṭaṃ bhayaṃ brahma prajānāṃ śamayaty uta | dṛṣṭaṃ ca rājā bāhubhyāṃ tad rājyaṃ sukham edhate ||

Бхишма сказал: Там, где «невидимый страх» — благоговение перед брахманской властью и священным законом дхармы — удерживает и умиротворяет людей, и где вместе с тем стоит «видимая сила» царя, опирающаяся на мощь его рук, — то царство процветает в счастье.

यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
अदृष्टम्unseen (unknown)
अदृष्टम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअदृष्ट
FormNeuter, Nominative, Singular
भयम्fear
भयम्:
Karta
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Nominative, Singular
ब्रह्मBrahman; sacred power (of the priestly order)
ब्रह्म:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
प्रजानाम्of the subjects/people
प्रजानाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Genitive, Plural
शमयतिpacifies, allays
शमयति:
TypeVerb
Rootशम्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
उतand; also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
दृष्टम्seen (manifest)
दृष्टम्:
Karta
TypeAdjective
Rootदृष्ट
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
बाहुभ्याम्by (his) two arms; by strength
बाहुभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootबाहु
FormMasculine, Instrumental, Dual
तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
राज्यम्kingdom, rule
राज्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Nominative, Singular
सुखम्happily; in comfort
सुखम्:
TypeAdverb
Rootसुख
एधतेprospers, flourishes
एधते:
TypeVerb
Rootइध्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
R
rājā (the king)
P
prajā (subjects/people)
B
brahma (Brahmanical/Vedic authority)