Shloka 3
शान्ति पर्व (अध्याय 38): युधिष्ठिरस्य राजधर्म-जिज्ञासा तथा भीष्मोपसर्पण-प्रस्तावना | Shanti Parva Chapter 38: Yudhishthira’s Inquiry into Rajadharma and the Prelude to Approaching Bhishma
Devanagari script
गृहाणि राजमार्गेषु रत्नवन्ति महान्ति च । प्राकम्पन्तेव भारेण स्त्रीणां पूर्णानि भारत,भरतनन्दन! सड़कोंके आस-पास जो रत्नविभूषित विशाल भवन थे, वे स्त्रियोंसे भरे होने के कारण उनके भारी भारसे काँपते हुए-से जान पड़ते थे
Transliteration
gṛhāṇi rājamārgeṣu ratnavanti mahānti ca | prākampanteva bhāreṇa strīṇāṃ pūrṇāni bhārata bharatanandana ||
Translation
Вайшампаяна сказал: «Вдоль царских дорог великие палаты, украшенные драгоценностями, казались дрожащими, о Бхарата, радость рода Бхаратов: они были полны женщин и покачивались под тяжестью толпы».
Word by Word
गृहाणिhouses, dwellings
गृहाणि:
Karta
TypeNoun
Rootगृह
FormNeuter, Nominative, Plural
राजमार्गेषुon the royal roads
राजमार्गेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजमार्ग
FormMasculine, Locative, Plural
रत्नवन्तिgem-adorned, possessing jewels
रत्नवन्ति:
Karta
TypeAdjective
Rootरत्नवत्
FormNeuter, Nominative, Plural
महान्तिgreat, huge
महान्ति:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
प्राकम्पन्तthey trembled
प्राकम्पन्त:
TypeVerb
Rootकम्प्
FormImperfect (Lan), 3rd, Plural, Parasmaipada
इवas if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
भारेणby/with (their) weight, load
भारेण:
Karana
TypeNoun
Rootभार
FormMasculine, Instrumental, Singular
स्त्रीणाम्of women
स्त्रीणाम्:
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Genitive, Plural
पूर्णानिfilled, full
पूर्णानि:
Karta
TypeAdjective
Rootपूर्ण
FormNeuter, Nominative, Plural
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
भरतनन्दनO descendant/delighter of Bharata
भरतनन्दन:
TypeNoun
Rootभरतनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaB
Bhārata (addressee)B
Bharatanandana (addressee)R
rājamārga (royal road)G
gṛha (mansions/houses)R
ratna (jewels)S
striyaḥ (women)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes