Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)

महाभूतानि सृष्ट्वैव तान्‌ गुणान्‌ निर्ममे पुन: । भूतेभ्यश्वैव निष्पन्ना मूर्तिमन्तश्न॒ तान्‌ शृूणु,“अहंकारस्वरूप ब्रह्माने पजचमहाभूतोंकी सृष्टि करके फिर उनके शब्द-स्पर्श आदि गुणोंका निर्माण किया। उन भूतोंसे जो मूर्तिमान्‌ प्राणी उत्पन्न हुए, उनके नाम सुनो

mahābhūtāni sṛṣṭvaiva tān guṇān nirmame punaḥ | bhūtebhyaś caiva niṣpannā mūrtimantaś ca tān śṛṇu ||

Вайшампаяна сказал: «Сотворив прежде великие элементы, он затем вновь устроил соответствующие им качества — такие, как звук и осязание. И из самих этих элементов возникли существа, облечённые телом. Теперь слушайте, как я поведаю о них».

महाभूतानिthe great elements
महाभूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootमहाभूत
FormNeuter, Accusative, Plural
सृष्ट्वाhaving created
सृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootसृज्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तान्those
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
गुणान्qualities (e.g., sound, touch, etc.)
गुणान्:
Karma
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Accusative, Plural
निर्ममेhe fashioned/created
निर्ममे:
TypeVerb
Rootनिर्मा (नि + मा)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
भूतेभ्यःfrom the elements/beings
भूतेभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Ablative, Plural
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
निष्पन्नाःarisen/produced
निष्पन्नाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिष्पन्न (नि + √पद्/√पद् → निष्पद्; past passive participle in sense 'produced/come forth')
FormMasculine, Nominative, Plural
मूर्तिमन्तःembodied, having form
मूर्तिमन्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootमूर्तिमन्त्
FormMasculine, Nominative, Plural
तान्those (names/ones)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
शृणुhear (listen)
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative (लोट्), 2nd, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
M
mahābhūtas (great elements)
G
guṇas (sound, touch etc.)