Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Puruṣaikatva-vyākhyāna: The One Virāṭ Puruṣa and the Many ‘Puruṣas’

Rudra–Brahmā Saṃvāda

स्मृतिस्त्वेने न हि जहौ तदा नारायणाज्ञया । देवास्तु सहिता: सर्वे वसो: शापविमोक्षणम्‌,उस समय भी भगवान्‌ नारायणकी आज्ञासे उनकी स्मरणशक्ति उन्हें छोड़ न सकी। इधर सब देवता एकत्र होकर राजाको शापसे छुटकारा दिलानेका उपाय सोचने लगे। वे शान्तभावसे परस्पर बोले--'राजाने तो पुण्य-ही-पुण्य किया है। उन महात्मा नरेशको हमारे कारणसे ही यह शाप प्राप्त हुआ है

smṛtis tv ene na hi jahau tadā nārāyaṇājñayā | devās tu sahitāḥ sarve vasoḥ śāpavimokṣaṇam ||

Бхишма сказал: По повелению Нараяны его сила памяти не оставила его в тот миг. Между тем все боги собрались вместе и стали совещаться, как освободить Васу от проклятия. В спокойном разуме они говорили друг другу: «Царь совершал лишь заслуги; по нашей вине это проклятие постигло того великодушного владыку».

स्मृतिःmemory
स्मृतिः:
Karta
TypeNoun
Rootस्मृति
FormFeminine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
जहौabandoned/left
जहौ:
TypeVerb
Rootहा
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
तदाthen/at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
नारायणof Nārāyaṇa
नारायण:
TypeNoun
Rootनारायण
FormMasculine, Genitive, Singular
आज्ञयाby (his) command
आज्ञया:
Karana
TypeNoun
Rootआज्ञा
FormFeminine, Instrumental, Singular
देवाःthe gods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सहिताःassembled/together
सहिताः:
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
वसोःof Vasu
वसोः:
TypeNoun
Rootवसु
FormMasculine, Genitive, Singular
शापof the curse
शाप:
TypeNoun
Rootशाप
FormMasculine, Genitive, Singular
विमोक्षणम्release/deliverance
विमोक्षणम्:
Karma
TypeNoun
Rootविमोक्षण
FormNeuter, Accusative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
N
Nārāyaṇa
D
Devas (the gods)
V
Vasu (one of the Vasus)