Shloka 49
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
Devanagari script
श्रावयेच्चतुरो वर्णान् कृत्वा ब्राह्मणमग्रत: । वेदस्याध्ययनं होदं तच्च कार्य महत् स्मृतम्,'ब्राह्णफो आगे रखकर चारों वर्णोको उपदेश देना चाहिये। यह वेदाध्ययन महान् कार्य माना गया है। इसे अवश्य करना चाहिये
Transliteration
śrāvayec caturō varṇān kṛtvā brāhmaṇam agrataḥ | vedasyādhyayanaṃ homaṃ tac ca kāryaṃ mahat smṛtam ||
Translation
Бхишма сказал: «Следует наставлять четыре сословия, ставя брахмана впереди. Изучение Вед и совершение хомы — возлияний-обрядов в огонь — почитаются великим долгом; потому их надлежит непременно исполнять.»
Word by Word
श्रावयेत्should cause to hear / should instruct (recite to)
श्रावयेत्:
Karta
TypeVerb
Rootश्रावय् (श्रु धातु, णिच्)
FormVidhi-linga, Present (injunctive sense via vidhi), 3, Singular, Parasmaipada
चतुरःfour
चतुरः:
Karma
TypeAdjective
Rootचतुर्
FormMasculine, Accusative, Plural
वर्णान्classes/varṇas
वर्णान्:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ण
FormMasculine, Accusative, Plural
कृत्वाhaving made/placed
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive), Active, Prior action (having done)
ब्राह्मणम्a Brahmin
ब्राह्मणम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Accusative, Singular
अग्रतःin front / at the forefront
अग्रतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः
वेदस्यof the Veda
वेदस्य:
TypeNoun
Rootवेद
FormMasculine, Genitive, Singular
अध्ययनम्study/recitation
अध्ययनम्:
Karta
TypeNoun
Rootअध्ययन
FormNeuter, Nominative, Singular
होमम्oblation / fire-offering
होमम्:
Karma
TypeNoun
Rootहोम
FormMasculine, Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कार्यम्to be done / obligatory
कार्यम्:
TypeAdjective
Rootकार्य
FormNeuter, Nominative, Singular
महत्great
महत्:
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Nominative, Singular
स्मृतम्is considered/remembered (as)
स्मृतम्:
TypeVerb
Rootस्मृ
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular, Passive (PPP)
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaB
BrāhmaṇaT
the four varṇasV
VedaH
homa (fire-offering)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes