Previous Verse
Next Verse

Shloka 153

Mahāvasu’s Fall by Speech-Error and Release through Devotion (अज-विवादः वसोः शापः विमोचनं च)

हाहा हूृह्श्न गन्धर्वो तुष्ठवुः शुकसम्भवम्‌ | गन्धर्व गाने और अप्सराएँ नृत्य करने लगीं। देवताओंकी दुंदुभियाँ बड़े जोर-जोरसे बज उठीं। विश्वावसु, तुम्बुर, नारद, हाहा और हूहू आदि गन्धर्व शुकदेवजीके जन्मकी बधाई गाने लगे

hāhā hūhūś ca gandharvāḥ tuṣṭuvuḥ śukasambhavam | gandharvagāne apsarasaś ca nṛtyituṃ pravavṛtuḥ | devānāṃ dundubhayo mahāsvanena nināduḥ | viśvāvasuḥ tumburuḥ nāradaḥ hāhā hūhūś ca śukadevasya janma-mahotsave stutim agāyan |

Бхишма сказал: «Гандхарвы — среди них Хаха и Хуху — воспели хвалу, празднуя рождение Шуки. Когда их песнопения вознеслись, апсары начали плясать, а небесные литавры богов (дундубхи) загремели во всю мощь. Вишвавасу, Тумбуру, Нарада и гандхарвы, такие как Хаха и Хуху, пели благие поздравления в честь явления Шукидевы».

हाहाHāhā (a Gandharva)
हाहा:
Karta
TypeNoun
Rootहाहा
FormMasculine, Nominative, Singular
हूहूःHūhū (a Gandharva)
हूहूः:
Karta
TypeNoun
Rootहूहू
FormMasculine, Nominative, Singular
गन्धर्वाःGandharvas
गन्धर्वाः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्धर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
तुष्टुवुःpraised / sang praises
तुष्टुवुः:
TypeVerb
Rootस्तु
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
शुकसम्भवम्the birth/origin of Śuka (Śukadeva)
शुकसम्भवम्:
Karma
TypeNoun
Rootशुक-सम्भव
FormMasculine, Accusative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
G
Gandharvas
A
Apsarases
D
Devas
S
Shuka (Shukadeva)
H
Hāhā
H
Hūhū
V
Viśvāvasu
T
Tumburu
N
Nārada
D
Dundubhi (celestial drums)

Educational Q&A

The verse underscores the auspiciousness of a great sage’s advent: when a being destined for spiritual realization is born, the cosmos responds with harmony—music, dance, and divine acclaim—signaling that renunciation and wisdom are themselves celebrated as a form of dharma.

Bhishma describes a celestial celebration at Śukadeva’s birth: Gandharvas (including Hāhā and Hūhū) sing praises, Apsarases dance, the gods’ drums resound, and renowned celestial musicians like Viśvāvasu, Tumburu, and Nārada offer congratulatory hymns.