Shloka 156
Śuka’s Manifestation from the Araṇi (Āraṇeya-janma) — शुकजन्म (आरणेय-सम्भव)
रात्रिरेतावती चैव मनसश्ष नराधिप । ऐसे विषयासक्त प्राणी तिर्यग्योनियोंमें प्रवेश करके इसी संसारमें चक्कर काटते रहते हैं। इन शब्दादि विषयोंका एक दिन तीन हजार कल्पोंका बताया जाता है। नरेश्वर! इनकी रात भी इतनी ही बड़ी है। मनके भी दिन-रातका परिमाण इतना ही है
rātrir etāvatī caiva manasaś ca narādhipa | evaṃ viṣayāsaktaḥ prāṇī tiryagyonīṣu praviśya asmin saṃsāre paribhramati | śabdādi-viṣayāṇāṃ divasaḥ trīṇi-sahasra-kalpātmakaḥ proktaḥ | nareśvara etāvatī eva teṣāṃ rātriḥ | manaso 'pi divā-rātra-parimāṇam etāvat eva ||
Яджнявалкья сказал: «О царь, и для ума ночь имеет ту же меру. Потому живое существо, привязанное к предметам чувств, входит в чрево животных и продолжает кружить в этом мире. Для областей звука и прочих чувственных объектов один “день” объявлен равным трём тысячам кальп; о владыка людей, их “ночь” столь же необъятна. День и ночь самого ума следует понимать в той же мере».
याज़्ञवल्क्य उवाच