Previous Verse
Next Verse

Shloka 89

Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)

स पश्यति यथान्यायं स्पर्शान्‌ स्पृशति वा विभो | बुध्यमानो यथापूर्वमखिलेनेह भारत,प्रभो! भरतनन्दन! वह जाग्रत-अवस्थाकी भाँति स्वप्रमें भी यथोचित रीतिसे दृश्य वस्तुओंको देखता है तथा स्पृश्य पदार्थोंका स्पर्श करता है। सारांश यह कि सम्पूर्ण विषयोंका वह जाग्रत्‌के समान ही अनुभव करता है

sa paśyati yathānyāyaṃ sparśān spṛśati vā vibho | budhyamāno yathāpūrvam akhileneha bhārata, prabho! bharatanandana! |

Бхишма сказал: «О могучий — о Бхарата, о владыка, радость рода Бхаратов, — и во сне он надлежащим и упорядоченным образом видит образы и также касается осязаемых вещей. Словом, даже во сне он понимает и переживает здесь все предметы, как прежде, словно пребывая в бодрствовании.»

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पश्यतिsees
पश्यति:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
यथाas, in the manner that
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
अन्यायम्injustice, improper way
अन्यायम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्याय
FormMasculine, Accusative, Singular
स्पर्शान्touch-objects, contacts
स्पर्शान्:
Karma
TypeNoun
Rootस्पर्श
FormMasculine, Accusative, Plural
स्पृशतिtouches
स्पृशति:
Karma
TypeVerb
Rootस्पृश्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
विभोO mighty one
विभो:
TypeNoun
Rootविभु
FormMasculine, Vocative, Singular
बुध्यमानःbeing aware, perceiving
बुध्यमानः:
Karta
TypeVerb
Rootबुध्
FormPresent participle (Śatṛ), Ātmanepada sense, Masculine, Nominative, Singular
यथाas, just as
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
पूर्वम्formerly, as before
पूर्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
अखिलेनwith the whole, entirely
अखिलेन:
Karana
TypeAdjective
Rootअखिल
FormNeuter, Instrumental, Singular
इहhere, in this world/state
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रभोO lord
प्रभो:
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Vocative, Singular
भरतनन्दनO delight of Bharata
भरतनन्दन:
TypeNoun
Rootभरतनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
B
Bhārata (Yudhiṣṭhira)
B
Bharatanandana (Yudhiṣṭhira)